Z tego artykułu dowiesz się:

• jakie czynniki ryzyka wykorzystania terapii laserowej występują w gabinecie,
• jakich zagrożeń może doświadczyć klient we własnym zakresie,
• o powikłaniach i skutkach ubocznych wykorzystania laserów w kosmetologii.

Lasery wykorzystuje się w medycynie estetycznej, fizykoterapii czy kosmetologii. Ze względu na skuteczność i dokładność działania zabiegi z ich udziałem zyskują coraz większą popularność wśród klientek. Warto jednak poznać także ewentualne przeciwwskazania, zanim ktoś zdecyduje się na tego rodzaju metodę poprawy wyglądu.
Terapie laserowe stanowią kategorię nowoczesnych zabiegów w dziedzinie kosmetologii, oferując skuteczne rozwiązanie różnych problemów skórnych, takich jak: niepożądane owłosienie, blizny po trądziku, zmarszczki czy przebarwienia. Choć ogólnie uważane są za bezpieczne i skuteczne, jak każda procedura niosą one ze sobą potencjalne ryzyko i skutki uboczne, których zarówno praktycy, jak i klienci powinni być świadomi.
Czynniki ryzyka – po stronie gabinetu…
Aparaty do zabiegów laserowych w branży kosmetycznej powinny spełniać określone warunki bezpieczeństwa, aby zapewnić skuteczność terapii oraz minimalizować ryzyko wystąpienia powikłań. Oto kilka podstawowych z nich:

• certyfikacja i zgodność z przepisami: urządzenia laserowe powinny być certyfikowane i zgodne z odpowiednimi przepisami i normami bezpieczeństwa, takimi jak medyczny certyfikat CE w Europie ‒ oznacza to, że urządzenia zostały poddane odpowiednim testom i są wolne od ryzyka w użytkowaniu;

Prawidłowa ocena klienta jest niezbędna przed przeprowadzeniem terapii laserowej. Pacjenci z historią bliznowacenia przerostowego, aktywnymi infekcjami lub określonymi stanami medycznymi mogą nie być odpowiednimi kandydatami do zabiegu z użyciem lasera.

• dokładne instrukcje obsługi: producent/dystrybutor powinien dostarczyć dokładne instrukcje obsługi wraz z zaleceniami dotyczącymi bezpiecznego użytkowania urządzenia;
• bezpieczeństwo dla użytkowników: urządzenia powinny być wyposażone w funkcje bezpieczeństwa dla użytkowników, takie jak zapobiegające przegrzewaniu się urządzenia systemy chłodzenia, a także te dokonujące automatycznego wyłączania w przypadku wykrycia nieprawidłowości;
• szkolenie personelu: personel wykonujący zabiegi laserowe powinien przejść odpowiednie szkolenie z zakresu obsługi i bezpiecznego użytkowania urządzeń. Wiedza na temat rodzaju lasera, jego zastosowań oraz technik bezpieczeństwa jest kluczowa dla zapewnienia skutecznych i pozbawionych zagrożeń zabiegów. Pomimo powszechnego stosowania, terapia laserowa niesie za sobą ryzyko, zwłaszcza gdy jest prowadzona przez niewykwalifikowanych lub niedoświadczonych specjalistów.

…i po stronie klientów
Obowiązkiem operatora lasera jest przeprowadzenie szczegółowej konsultacji w celu kwalifikacji do zabiegów. W czasie jej trwania należy wypytać klienta o wszystkie przeciwwskazania oraz choroby i wyraźnie podkreślić, że ich przemilczenie może doprowadzić do powikłań. Znane autorce artykułu poważne powikłania po zabiegach laserowych to przypadki, w których poparzenia wystąpiły z winy pacjentów, którzy nie poinformowali operatorów laserów o występujących u nich przeciwwskazaniach: o przyjmowanych światłouczulających lekach na depresję czy o sterydach, które są bezwzględną przeszkodą do wykonania zabiegu laserowego.
Najczęstsze powikłania i skutki uboczne
Zabiegi z wykorzystaniem lasera mogą powodować gamę efektów niezamierzonych, a okazjonalnie też niekorzystnych. Należą do nich:

• zmiany pigmentacyjne: jednym z najczęstszych skutków ubocznych terapii laserowej są zmiany w pigmentacji skóry. Mogą one przyjąć formę hiperpigmentacji (przyciemnienia skóry) lub hipopigmentacji (rozjaśnienia skóry). Te zmiany wynikają z zakłócenia produkcji melaniny podczas zabiegu laserowego;
• podrażnienie skóry: terapia laserowa może spowodować tymczasowe podrażnienie, zaczerwienienie i opuchnięcie obszaru poddanego zabiegowi. Zazwyczaj jest ono łagodne i ustępuje w ciągu kilku godzin do kilku dni po zabiegu;
• pęcherze i oparzenia: nieprawidłowe użycie laserów, niewłaściwe ustawienia lub wykonanie zabiegu w odniesieniu do osoby z przeciwwskazaniem mogą skutkować oparzeniami lub pęcherzami na skórze. Ryzyko to jest podwyższone u klientów o ciemniejszym odcieniu skóry, ponieważ mają oni dodatkową ilość melaniny, która absorbuje więcej energii laserowej i zwiększa prawdopodobieństwo oparzeń;
• blizny: chociaż rzadko, ale terapia laserowa niesie ze sobą ryzyko powstania blizn, niekiedy mogą się one pojawić, zwłaszcza jeśli skóra nie jest odpowiednio pielęgnowana po zabiegu lub występuje reakcja alergiczna na laser. Blizny mogą być trwałe i wymagać dodatkowych czynności w celu poprawy ich wyglądu;
• infekcje: każda procedura, która narusza barierę skórną, zwiększa ryzyko infekcji. Chociaż terapia laserowa jest ogólnie sterylna, niewłaściwa pielęgnacja pozabiegowa lub istniejące wcześniej problemy skórne mogą zwiększyć ryzyko infekcji bakteryjnych bądź wirusowych.

 Strategie zapobiegania powikłaniom
Są jednak także sposoby, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia powyższych objawów. Należy tu wymienić takie działania, jak:

• konsultacja klienta: prawidłowa ocena klienta jest niezbędna przed przeprowadzeniem terapii laserowej. Pacjenci z historią bliznowacenia przerostowego, aktywnymi infekcjami lub określonymi stanami medycznymi mogą nie być odpowiednimi kandydatami do zabiegu z użyciem lasera;
• prawidłowa technika i ustawienie sprzętu: jest kluczowe, aby praktycy przeszli wnikliwe szkolenie z zakresu terapii laserowej i używali urządzeń odpowiednio ustawionych do konkretnego przeprowadzanego zabiegu. Pomaga to zminimalizować ryzyko skutków ubocznych i zapewnić optymalne rezultaty;
• pozabiegowa pielęgnacja skóry: przekazanie klientom szczegółowych instrukcji dotyczących pielęgnacji skóry po zabiegu jest kluczowe dla zminimalizowania powikłań i przyspieszenia gojenia. Może to obejmować unikanie ekspozycji na słońce, używanie delikatnych produktów do pielęgnacji skóry oraz unikanie drapania lub zarysowywania obszaru poddanego zabiegowi;
• natychmiastowe zarządzanie powikłaniami: w przypadku skutków ubocznych, takich jak oparzenia, pęcherze lub silne podrażnienie, konieczna jest natychmiastowa interwencja w gabinecie, w którym wykonano zabieg laserowy;
• właściwa pielęgnacja: w przypadku powstania pęcherzy i poparzeń zaleca się używanie opatrunków hydrożelowych typu Aquagele lub stosowanie skutecznych preparatów zawierających białka szoku termicznego, np. produkt Silvergel polskiej firmy Larens Professional. W przypadku prawidłowej pielęgnacji pęcherze i oparzenia zagoją się szybko, nie pozostawiając żadnych śladów;
• niewłaściwa pielęgnacja: w przypadku niewłaściwej pielęgnacji, np. mechanicznego zerwania strupków, mogą pojawić się blizny lub przebarwienia. Aby pozbyć się tych ostatnich można wykonać peelingi chemiczne lub zabiegi dermabrazji – mechanicznego złuszczania naskórka. Jeśli chodzi o redukcję blizn, najskuteczniejszymi zabiegami są radiofrekwencja frakcyjna mikroigłowa lub laser frakcyjny CO2;
• w przypadku niewłaściwej pielęgnacji, np. zabrudzenia rany, możliwe jest też wystąpienie stanu zapalnego. Wtedy należy zgłosić się do lekarza, aby ten przepisał leki przeciwzapalne zapobiegające dalszym uszkodzeniom skóry.

Podsumowanie
Terapia laserowa oferuje liczne korzyści w kosmetologii, nie jest jednak pozbawiona ryzyka. Zrozumienie potencjalnych powikłań i skutków ubocznych terapii laserowej, a także wdrożenie odpowiednich środków zapobiegawczych i strategii zarządzania jest kluczowe dla zapewnienia klientom bezpieczeństwa oraz efektów.