Z tego artykułu dowiesz się: 

• jaka jest przyczyna przebarwień skóry,
• o skutecznych sposobach na redukowanie przebarwień,
• o składnikach pochodzenia roślinnego o rozjaśniającym działaniu.

Przebarwienia posłoneczne to powszechny problem estetyczny. Wynikają z nadmiernej ekspozycji skóry na promieniowanie słoneczne. W kosmetologii istnieje wiele metod walki z tymi zmianami, a coraz większą popularność zyskują także preparaty oparte na składnikach pochodzenia roślinnego.
W niniejszym artykule przyjrzymy się procesowi powstawania przebarwień, skutecznym metodom ich redukcji oraz roli naturalnych składników roślinnych w terapii rozjaśniającej skórę.
Powstawanie przebarwień
Proces tworzenia przebarwień zaczyna się, gdy promieniowanie UV dociera do skóry, prowadząc do powstawania wolnych rodników i stanu zapalnego. Melanocyty (komórki wytwarzające melaninę), reagując na te bodźce, zwiększają produkcję melaniny w celu ochrony skóry przed dalszymi uszkodzeniami.
Barwnik gromadzi się w nadmiarze, tworząc ciemne plamy, głównie w obszarach szczególnie narażonych na działanie słońca, takich jak twarz, dekolt czy dłonie. Z wiekiem proces metabolizowania takich skupisk pogarsza się, a regeneracja – spowalnia, co sprawia, że przebarwienia utrzymują się dłużej i stają się bardziej widoczne.
Skuteczne sposoby
W kosmetologii istnieje wiele metod redukowania przebarwień. Do najpopularniejszych procedur zaliczyć możemy peelingi chemiczne, stosowane samodzielnie lub łączone z technikami mikronakłuwania, a także zabiegi laserowe. Polegają one głównie na złuszczaniu naskórka i stymulowaniu regeneracji; umożliwiają także głębszą penetrację skóry przez składniki aktywne. Z kolei preparaty – stosowane zarówno w warunkach profesjonalnych, jak i domowych – oparte są na składnikach rozjaśniających, które hamują proces melanogenezy.
Skuteczna redukcja przebarwień wymaga długotrwałego i wieloetapowego działania. Istotne jest zrozumienie mechanizmu powstawania przebarwień, aby móc działać na poziomie komórkowym, hamując produkcję melaniny, jednocześnie usuwając już nagromadzony barwnik.
Ważnym aspektem każdej terapii jest także ochrona przeciwsłoneczna, która zapobiega dalszym uszkodzeniom skóry.
Mechanizm działania inhibitorów tyrozynazy
Jednym z najskuteczniejszych sposobów hamowania produkcji melaniny jest stosowanie inhibitorów tyrozynazy. To enzym kluczowy dla procesu melanogenezy – odpowiada za przekształcanie tyrozyny w DOPA, z którego, na drodze wielu pośrednich reakcji chemicznych, powstaje melanina. Inhibitory tyrozynazy to substancje, które blokują aktywność wspomnianego enzymu, hamując tym samym produkcję barwnika na poziomie komórkowym. Dzięki temu mechanizmowi możliwe jest kontrolowanie nadprodukcji melaniny i rozjaśnienie przebarwień. Czy stworzenie tego typu substancji możliwe jest tylko w warunkach laboratoryjnych? Nie! Znajdziemy je również w przyrodzie!
Rozjaśniające składniki pochodzenia roślinnego
Naturalne substancje pochodzenia roślinnego, takie jak: arbutyna, ekstrakt z korzenia lukrecji, morwy czy kwas askorbinowy (witamina C), są uznawane za skuteczne inhibitory tyrozynazy. Rosnące zainteresowanie naturalnymi metodami pielęgnacji sprawia, że stają się one coraz bardziej popularnym wyborem w kosmetykach rozjaśniających skórę. Warto zaznaczyć, że wiele z tych roślinnych ekstraktów wykazuje również dużo dodatkowych właściwości (jak działanie przeciwzapalne czy antyoksydacyjne).
Ekstrakt z korzenia lukrecji
Lukrecja to roślina, która większości z nas kojarzy się z charakterystycznym smakiem bardzo popularnych w krajach skandynawskich czarnych słodyczy. Roślina ta ma jednak znacznie więcej właściwości niż tylko specyficzny aromat. W ekstrakcie z niej znajduje się glabrydyna, która działa jako inhibitor tyrozynazy, hamując produkcję melaniny. Lukrecja wykazuje również właściwości przeciwzapalne (dzięki zawartości kwasu glicyryzynowego) i antyoksydacyjne, co dodatkowo wspomaga regenerację skóry po ekspozycji na słońce.
Lukrecja wykazuje również właściwości przeciwzapalne (dzięki zawartości kwasu glicyryzynowego) i antyoksydacyjne, co dodatkowo wspomaga regenerację skóry po ekspozycji na słońce.
Ekstrakt z morwy
Zawiera wiele związków aktywnych, w tym flawonoidy (m.in. moracynę i kwercetynę), które hamują aktywność tyrozynazy. Ekstrakt z morwy ma także właściwości przeciwzapalne, co przyczynia się do redukcji przebarwień pozapalnych, pojawiających się przy trądziku czy innych uszkodzeniach skóry. Substancja ta działa również jako silny antyoksydant, chroniąc skórę przed stresem oksydacyjnym. Regularne stosowanie preparatów z ekstraktem z morwy nie tylko rozjaśnia przebarwienia, ale również poprawia ogólną kondycję skóry.
Arbutyna (mącznica lekarska)
To naturalny glikozyd fenolowy, silny inhibitor tyrozynazy. Pod względem chemicznym jest on pochodną hydrochinonu – bardzo skutecznej substancji rozjaśniającej, której stosowanie w kosmetykach, ze względu na intensywność działania i duże ryzyko występowania efektów ubocznych, jest na terenie Unii Europejskiej zakazane. Arbutyna to związek szeroko przebadany i bezpieczny dla skóry. W przeciwieństwie do hydrochinonu nie niesie ze sobą takiego ryzyka, jednocześnie zachowując skuteczność w redukowaniu przebarwień. Arbutyna pozyskiwana jest najczęściej z zielonych części i owoców mącznicy lekarskiej.
Kwas migdałowy
Alfahydroksykwas pochodzenia naturalnego, którego działanie jest delikatne dla skóry, ale jednocześnie skuteczne w rozjaśnianiu przebarwień. Opiera się ono na złuszczaniu zewnętrznych warstw naskórka, co przyspiesza odnowę komórkową i usuwa nadmiar nagromadzonej melaniny. Kwas migdałowy jest często stosowany w peelingach chemicznych, ale również w codziennych preparatach pielęgnacyjnych.
Ochrona przeciwsłoneczna
Kluczowym elementem każdej terapii rozjaśniającej jest ochrona przeciwsłoneczna. Promieniowanie UV jest główną przyczyną powstawania przebarwień, dlatego stosowanie filtrów przeciwsłonecznych o szerokim spektrum działania (UVA i UVB) jest niezbędne, aby zapobiec ich nawrotom. Bez odpowiedniej ochrony każda kuracja rozjaśniająca może okazać się nieskuteczna, a nowe przebarwienia będą się pojawiać mimo stosowania najlepszych preparatów.
Naturalne składniki pochodzenia roślinnego stanowią skuteczną alternatywę dla syntetycznych substancji rozjaśniających skórę. Dzięki ich wielokierunkowemu działaniu – od hamowania produkcji melaniny, przez złuszczanie, aż po działanie antyoksydacyjne – stanowią bezpieczną i efektywną opcję w redukcji przebarwień posłonecznych.