Koszyk

Składniki pod lupą cz. 7 – Retinol i pochodne

| Autor: Prof. Dr Hab. N. Med. Magdalena Górska-Ponikowska

Witamina A należy do retinoidów, czyli rodziny strukturalnie spokrewnionych cząsteczek. Z uwagi na to, że organizm ludzki nie jest w stanie wytwarzać tego związku, należy pozyskiwać go z diety w postaci preformowanej witaminy A lub karotenoidów prowitaminy A. Istnieje ponad 50 karotenoidów prowitaminy A, ale tylko β-karoten, α-karoten – struktura na slajdzie – oraz β-kryptoksantyna są obecne w znacznych ilościach w diecie człowieka. Przy czym ten ostatni jest w niej najobficiej reprezentowany.

Do retinoidów zaliczamy naturalne pochodne witaminy A, retinol i jego metabolity, a także formy syntetyczne, czyli leki.

Przyjrzyjmy się strukturze głównych retinoidów.

  • Retinol jest alkoholem pierworzędowym. Występuje w tkankach zwierzęcych jako ester retinylu. Stanowi magazynową formę witaminy A.
  • Retinal, czyli pochodna aldehydowa powstająca w wyniku utleniania retinolu; retinal i retinol wzajemnie się przekształcają.
  • Kwas retinowy całkowicie trans – all trans retinoic acid – ATRA (tretynoina), czyli kwas powstający w wyniku utleniania retinalu, nie ulega redukcji w organizmie – nie jest źródłem retinolu i retinalu.
  • Beta-karoten, czyli prowitamina A zawarta w żywności, może być oksydacyjnie i symetrycznie trawiony w jelicie do dwóch cząsteczek retinalu lub w mniejszym stopniu apo-karotenalu. Ta konwersja jest jednak nieskuteczna, aktywność beta-karotenu stanowi 1/12 aktywności retinolu.

Funkcje witaminy A

Witamina A pełni funkcje plejotropowe w organizmie, dzięki kilku biologicznie aktywnym formom.

Pozostało 81% tekstu do przeczytania

This post is only available to members.

Prof. dr hab. n. med. Magdalena Górska-Ponikowska

Kierownik Katedry i Zakładu Chemii Medycznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Profesor wizytująca na Uniwersytecie w Stuttgardzie (Niemcy) oraz w Istituto Euro-Mediterraneo di Scienza e Tecnologia w Palermo (Włochy). Kierownik i pomysłodawczyni utworzenia na GUMed pierwszych w Polsce studiów podyplomowych „Trychologia Kliniczna”. Naukowo zajmuje się badaniem etiopatogenezy oraz patomechanizmów związanych z rozwojem i progresją chorób nowotworowych, neurologicznych, dermatologicznych i kardiologicznych. Ponadto zajmuje się opracowywaniem oraz wdrażaniem nowych leków o działaniu przeciwnowotworowym oraz antyneurodegeneracyjnym. Autorka dwóch patentów z zakresu alergologii i onkologii, jednego zgłoszenia patentowego dotyczącego diagnostyki wczesnego stadium choroby Parkinsona i czterech patentów z dziedziny kosmetologii. Współwłaścicielka firmy kosmetycznej i autorka innowacyjnych dermokosmetyków SkinScience®. Odznaczona brązowym Krzyżem Zasługi, stypendystka Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców, laureatka sopockiej muzy w dziedzinie nauki, człowiek roku art of BEAUTY Prestige Awards 2022. Prywatnie żona i spełniona mama wspaniałego synka, która wraz z rodziną kocha podróżować i poznawać nowe kultury.