Z tego artykułu dowiesz się:

• jakie są najczęstsze przyczyny wypadania włosów – od genetyki i hormonów, przez dietę, aż po stres i choroby skóry głowy,
• jak rozpoznać nadmierne wypadanie włosów i kiedy warto zgłosić się do specjalisty,
• dlaczego kompleksowa diagnostyka i indywidualnie dobrana terapia są kluczowe w skutecznym zahamowaniu utraty włosów.

Wypadanie włosów to problem, który coraz większej liczby osób niezależnie od wieku i płci. Choć fizjologicznie tracimy każdego dnia od kilkudziesięciu do około stu włosów, ich nadmierna utrata może być sygnałem, że organizm nie funkcjonuje prawidłowo. Kluczowe znaczenia ma nie tylko zauważenie problemu, ale przede wszystkim ustalenie jego przyczyny i podjęcie odpowiednich działań.

Genetyka a utrata włosów

Predyspozycje genetyczne odgrywają kluczową rolę w procesie utraty włosów, szczególnie w przypadku łysienia androgenowego, które występuje zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. U osób predysponowanych dochodzi do miniaturyzacji mieszków włosowych, co skutkuje skróceniem fazy wzrostu włosa i pojawieniem się cieńszych oraz słabszych włosów. Chociaż wpływu genów nie da się całkowicie wyeliminować, odpowiednio wcześnie wdrożona profilaktyka oraz indywidualnie dobrana terapia trychologiczna mogą znacząco spowolnić ten proces^[1].

Hormony i praca tarczycy pod lupą

Kolejnym bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na stan skóry głowy są zaburzenia układu hormonalnego. To właśnie gospodarka hormonalna w znacznym stopniu determinuje cykl wzrostu włosa, dlatego wszelkie jej nieprawidłowości mogą prowadzić do pogorszenia ich kondycji oraz nadmiernego wypadania. Szczególnie duże znaczenie mają zmiany związane z fizjologią organizmu kobiety, takie jak ciąża, okres laktacji, menopauzy czy zaburzenia cyklu menstruacyjnego. Nie bez znaczenia pozostaje także stosowanie antykoncepcji hormonalnej, nieprawidłowy poziom androgenów oraz zaburzenia pracy tarczycy. Do głównych dysfunkcji tarczycy wpływających negatywnie na stan skóry głowy i włosów należą niedoczynność oraz nadczynność tarczycy. Istotną rolę odgrywają również choroby o podłożu autoimmunologicznym, takie jak choroba Hashimoto oraz różnego rodzaju zmiany ogniskowe w obrębie tego narządu. Wypadanie w takim przypadku może być zarówno rozlane, jak i skoncentrowane w określonych obszarach skóry głowy. Często towarzyszą mu inne objawy, takie jak zmęczenie, wahania masy ciała czy pogorszenie stanu skóry i paznokci.  Zaburzenia funkcjonowania tarczycy najczęściej prowadzą do zmniejszenia gęstości włosów, jednak objawy te zazwyczaj ulegają złagodzeniu lub całkowicie ustępują po wdrożeniu odpowiedniego leczenia i wyrównaniu gospodarki hormonalnej^[2].

Dieta i niedobory składników odżywczych

Nie można też pominąć roli niedoborów składników odżywczych. Najważniejsze jest holistyczne podejście do żywienia oparte na bilansowaniu posiłków i celowej suplementacji. Braki witamin A, D, E , K i D₃ oraz witamin z grupy B mają bezpośredni wpływ na osłabienie mieszków włosowych, a w konsekwencji na pogorszenie się stanu włosów. Ważną rolę odgrywają również makro- i mikroelementy takie jak żelazo, magnez, krzem, cynk, selen, miedź, wapń i siarka, które wspierają odpowiednią kondycję nie tylko włosów ale i skóry oraz paznokci. Kluczem do pięknych włosów jest także odpowiednia podaż makroskładników takich jak, białka, tłuszcze i węglowodany. Tylko zbilansowany jadłospis realnie poprawi ich kondycję. W wielu przypadkach problem z wypadaniem włosów wynika też z restrykcyjnych planów żywieniowych lub zaburzeń wchłaniania składników odżywczych^[3].

Choroby skóry głowy i styl życia

Do częstych przyczyn wypadania włosów są również występujące choroby skóry głowy. Stany zapalne, łupież, łojotokowe i atopowe zapalenie skóry czy nadmierne przetłuszczanie mogą zaburzać prawidłową pracę mieszków włosowych. Na skórze głowy panuje specyficzny mikroklimat, który obejmuje czynniki tak jak, temperatura, wilgotność oraz obecność mikroorganizmów, co sprzyja rozwojowi infekcji grzybiczych^[4]. Objawy takie jak świąd, pieczenie, zaczerwienienie czy nadmierna produkcja sebum powinny być sygnałem do niezwłocznej konsultacji ze specjalistą trychologiem lub dermatologiem.

Nie można także pominąć wpływu stresu. Przewlekłe napięcie, silne emocje czy nagłe wydarzenia życiowe mogą prowadzić do zaburzenia cyklu wzrostu włosa. Włosy przechodzą wówczas w fazę spoczynku, a ich wypadanie pojawia się nawet po kilku tygodniach lub miesiącach. Charakterystyczne dla tego typu problemu jest równomierne przerzedzenie włosów na całej powierzchni skóry głowy^[5].

Błędy w codziennej pielęgnacji

Nieodpowiednia pielęgnacja to kolejny czynnik, który może nasilać wypadanie włosów. Zbyt częste stosowanie wysokiej temperatury, agresywne zabiegi chemiczne, źle dobrane kosmetyki czy brak równowagi w pielęgnacji skóry głowy mogą prowadzić do osłabienia włosów i zaburzeń mikrobiomu. W takich przypadkach często obserwuje się ich łamliwość oraz pogorszenie ogólnego stanu skóry głowy. Pozytywnie na ten stan wpływa regularne złuszczanie skalpu przy użyciu peelingów. Preparaty te skutecznie usuwają nagromadzone zanieczyszczenia oraz regulują wydzielanie sebum. Ich stosowanie sprzyja również prawidłowemu przebiegowi naturalnego cyklu wzrostu włosa^[6].

Jak rozpoznać problem? Prosty test domowy

Aby ocenić, czy wypadanie włosów stanowi problem, warto zwrócić uwagę na ilość włosów pozostających na szczotce, w odpływie po myciu czy na poduszce. Niepokój powinno wzbudzić wyraźne zmniejszenie objętości fryzury oraz pogorszenie kondycji włosów. Można wykonać tzw. test pociągania (pull test), polegający na pociągnięciu niewielkiego pasma włosów z różnych obszarów skóry głowy. Jeśli po wykonaniu w dłoni zostaje około dziesięciu lub więcej włosów, może to wskazywać na nadmierne wypadanie włosów.

Kompleksowe podejście i diagnostyka

Najważniejsze jednak jest znalezienie przyczyny problemu wypadania włosów. W wielu przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem oraz wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych. W wielu przypadkach niezbędna okazuje się współpraca specjalistów z różnych dziedzin, takich jak dermatolog, endokrynolog, kosmetolog. Choroby skóry głowy często oddziałują na poczucie własnej wartości i komfort życia, dlatego czasem bardzo ważne jest również wsparcie psychologiczne^[7]. Wczesne rozpoznanie umożliwia szybkie wdrożenie odpowiednich działań terapeutycznych, co znacząco zwiększa szanse na zahamowanie procesu utraty włosów.

Pamiętajmy, że wypadanie włosów to nie tylko kwestia estetyki, ale często sygnał ostrzegawczy wysyłany przez nasz organizm. Tylko świadoma obserwacja, odpowiednia diagnostyka oraz kompleksowe podejście to klucz do poprawy struktury włosów i odzyskania ich zdrowego wyglądu.

^[1] M.Rupich, 2023r., M. Żak, „Rodzaje, przyczyny i charakterystyka łysienia”, str. 106-107

^[2] C. Musiał, 2022r., „Trychologia kosmetologiczna i lekarska”, str. 33, 177-181

^[3] K. Błecha, 2021r., „Nadmierne wypadanie włosów – racjonalna fitoterapia i suplementacja diety”, str. 70-73

^[4] C.Musiał, 2022, „Trychologia kosmetyczna i lekarska”, str. 59-70

^[5] M. Kuty-Pachecka, 2015, „Czynniki psychologiczne i psychopatologiczne w łysieniu plackowatym”, str. 956-962

^[6]Wcisło-Dziadecka D., Postępowanie kosmetologiczne w wybranych jednostkach chorobowych : podręcznik dla studentów kosmetologii oraz kierunków medycznych, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 2024, str. 160

^[7] C.Musiał, 2022, „Trychologia kosmetyczna i lekarska”, str. 53, 85, 214