Z tego artykułu dowiesz się:

• o znaczeniu specjalisty w testowaniu i przygotowywaniu preparatów,
• o składnikach preparatów podologicznych o sprawdzonym działaniu,
• o warunkach skutecznego opracowania produktów.

Rynek produktów kosmetycznych, w tym podologicznych, dynamicznie się rozwija. To odpowiedź na wciąż rosnące potrzeby specjalistów tej branży, jak i ich pacjentów. Jednak aby nowy produkt mógł dobrze posłużyć przyszłym użytkownikom, dużo uwagi należy poświęcić procesowi jego tworzenia. Co to oznacza w praktyce?

Odpowiedź na powyższe pytanie daje prześledzenie etapów powstawania produktu kosmetycznego czy pielęgnacyjnego, prowadzące do opracowania np. preparatu podologicznego, wyróżniającego się skutecznością, bezpieczeństwem stosowania i trwałą wartością użytkową.

Potrzeba matką wynalazków

Najlepsze produkty nie powstają w oderwaniu od praktyki gabinetowej. Każda skuteczna formuła ma swój początek w realnej potrzebie, problemie, z którym mierzą się zarówno specjaliści, jak i ci, którzy korzystają z ich usług, czyli klienci i pacjenci. Wsłuchanie się w to, co sygnalizują użytkownicy, uważna obserwacja ich reakcji na te problemy, a także dobre zrozumienie istoty sprawy – to najlepszy drogowskaz dla kierunku badań i inspiracja do tworzenia nowych, często innowacyjnych rozwiązań.

Zespół, w którym pracuję, od zarania działalności stawia na bliski kontakt z pacjentami. To dzięki temu trafnie rozpoznajemy ich potrzeby, a potem urzeczywistniamy je w produktach stosowanych w protokołach podologicznych do stóp i dłoni.

To dzięki temu trafnie rozpoznajemy ich potrzeby, a potem urzeczywistniamy je w produktach stosowanych w protokołach podologicznych do stóp i dłoni.

Specjalista jako użytkownik i kreator

Nawet najbardziej obiecująca, innowacyjna koncepcja produktu nabiera wartości dopiero wtedy, gdy zostanie zweryfikowana przez specjalistę, który na co dzień pracuje z pacjentami. W naszej profesji to podolog ocenia, czy proponowane rozwiązanie i pomysł odpowiadają realnym potrzebom.

Podczas konsultacji i testów specjalista sugeruje, czy produkt spełni swoje zadanie. Uwagi dotyczą m.in. dostosowania formulacji (np. krem, żel, spray) do codziennego, wygodnego użytkowania, a także obserwacji co do efektywności produktu i czasu, po którym pacjenci odczuwają efekty stosowania preparatu.

W taki sposób specjalista staje się nie tylko przyszłym użytkownikiem, lecz także współtwórcą określonego rozwiązania.

Laboratorium – serce innowacyjnych receptur

Po zdefiniowaniu potrzeby rynkowej i konsultacjach ze specjalistami przychodzi czas na pracę w laboratorium. To tu koncepcja zamienia się w konkretną recepturę. Proces ten wymaga posiadania przez specjalistę określonej wiedzy, m.in. z zakresu chemii i technologii chemicznej. Najpierw powstaje tzw. szkielet – wybór postaci preparatu oraz substancji aktywnych, następnie dobierane są składniki, które zapewnią stabilność i bezpieczeństwo produktu.

To tu koncepcja zamienia się w konkretną recepturę. Proces ten wymaga posiadania przez specjalistę określonej wiedzy, m.in. z zakresu chemii i technologii chemicznej.

Składniki o udokumentowanym działaniu, które często wykorzystuje się w przypadku produktów podologicznych, pokazuje ryc. 1.

Nie tylko dobór substancji czynnych wpływa na skuteczność produktu. Równie ważnym elementem jest system nośnikowy – emulsje, liposomy czy hydrożele – który decyduje o biodostępności i stabilności składników. Ogromne znaczenie mają też substancje pomocnicze: emulgatory, stabilizatory, konserwanty i promotory przenikania. To one nadają odpowiednią konsystencję, dbają o skuteczny transport składników aktywnych w głąb skóry i o bezpieczeństwo mikrobiologiczne.

Ramka. 1. Składniki preparatów podologicznych o sprawdzonym działaniu:

• ekstrakty roślinne i olejki eteryczne – np. olejek z drzewa herbacianego, znany z silnych właściwości przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych;
• kolagen – białko fibrylarne o unikalnym profilu aminokwasowym, które wspiera odbudowę i regenerację tkanek, poprawia elastyczność skóry i stymuluje procesy naprawcze;
• kwasy AHA i BHA – wspierają złuszczanie i odnowę naskórka;
• pantenol i alantoina – działają łagodząco i regenerująco.

Sztuka tworzenia – czy wszystko można ze sobą łączyć?

Skompletowanie listy doskonałych składników to dopiero początek. Prawdziwe wyzwanie zaczyna się, gdy chcemy je połączyć w jedną, stabilną i skuteczną formułę.

Wyobraźmy sobie sytuację, w której jeden składnik zachowuje stabilność tylko w środowisku kwaśnym, a drugi ulega w takich warunkach rozkładowi. Umieszczenie ich w produkcie sprawi, że co najmniej jeden z nich straci swoje właściwości. Podobne trudności pojawiają się przy tworzeniu emulsji, czyli w trakcie łączenia fazy wodnej z olejową. Bez odpowiedniego emulgatora całość się rozwarstwi, preparat straci swoje walory aplikacyjne, a tym samym skuteczność.

Formulacja zatem to ,,sztuka” wymagająca holistycznego podejścia, znajomości właściwości chemicznych, przewidywania interakcji poszczególnych składników i postrzegania preparatu w kontekście jego zastosowania klinicznego. Spełnienie tych warunków pozwoli uzyskać recepturę spójną, stabilną i skuteczną.

Ramka. 1. Wyzwania przy tworzeniu receptur preparatów podologicznych:

• zbyt wysokie stężenie kwasów może podrażnić skórę i osłabić jej barierę ochronną;
• olejki eteryczne mogą wchodzić w reakcje z konserwantami, zmieniając profil bezpieczeństwa;
• niektóre substancje mogą ze sobą „rywalizować” we wchłanianiu, przez co ich efektywność spada.

Badania i bezpieczeństwo

Nie każda koncepcja przechodzi próbę praktyki. Składniki mogą tracić stabilność, zmieniać zapach lub wchodzić w niepożądane reakcje. Proces wymaga cierpliwości i wielu iteracji.

Opracowywanie receptury obejmuje też ocenę bezpieczeństwa, co jest wymogiem regulacyjnym. Na to badanie składają się m.in. oceny kompatybilności między składnikami, testy stabilności fizykochemicznej, badania dermatologiczne i mikrobiologiczne. Pozytywne wyniki dają pewność, że preparat będzie skuteczny i bezpieczny od pierwszego do ostatniego dnia jego użytkowania.

Składniki mogą tracić stabilność, zmieniać zapach lub wchodzić w niepożądane reakcje. Proces wymaga cierpliwości i wielu iteracji.

Tak zaprojektowany produkt nie jest jedynie kolejnym kosmetykiem, lecz narzędziem wspierającym praktykę gabinetową i poprawiającym jakość życia pacjentów.

Ramka. 3. Warunki opracowanie skutecznego i bezpiecznego produktu:

• oparcie koncepcji na realnych potrzebach pacjentów i specjalistów;
• uwzględnienie w recepturze dowodów naukowych na działanie składników;
• na etapie formulacji – świadomy dobór i unikanie niekorzystnych interakcji;
• poddanie produktu pełnym badaniom stabilności i bezpieczeństwa.