Z tego artykułu dowiesz się:

• o klasycznej klasyfikacji kwasów,
• o działaniu polihydroksykwasów,
• o pozostałych kwasach stosowanych w zabiegach profesjonalnych.

Kwasy organiczne odgrywają istotną rolę w nowoczesnych zabiegach kosmetologicznych, gdzie wykorzystywane są jako skuteczne substancje złuszczające. Dzięki kontrolowanej aplikacji na powierzchnię skóry peeling chemiczny pozwala precyzyjnie usuwać określone warstwy naskórka, pobudzając skórę do odnowy, poprawy jej struktury i wyglądu.Poza działaniem złuszczającym kwasy mają również inne zastosowania, na przykład takie jak regulacja pracy gruczołów łojowych, zmniejszanie stanów zapalnych czy hamowanie powstawania przebarwień.Aktywność stosowanych kwasów zależy przede wszystkim od ich stężenia i pH preparatu.Aktywność stosowanych kwasów zależy przede wszystkim od ich stężenia i pH preparatu.O biodostępności decyduje także rozmiar cząsteczki i wartość pKa, czyli ujemnego logarytmu dziesiętnego ze stałej dysocjacji kwasu. Im niższa wartość pKa, tym kwas jest mocniejszy. Równie ważne są baza, w której jest on rozpuszczony, dodatkowe składniki aktywne oraz czas kontaktu ze skórą.Mechanizm działania kwasu mlekowego polega na rozluźnianiu wiązań międzykomórkowych, co skutkuje gładszą i bardziej promienną skórą.Klasyczna klasyfikacja kwasów Ze względu na budowę chemiczną, wśród najczęściej stosowanych w kosmetyce substancji o działaniu złuszczającym, wyróżnia się:

• α-hydroksykwasy (AHA) – kwasy z grupą hydroksylową przy atomie α, leżącym w pobliżu grupy karboksylowej (np. kwasy: glikolowy, mlekowy, migdałowy, cytrynowy),
• β-hydroksykwasy – kwasy z grupą hydroksylową przy atomie β, leżącym w pobliżu grupy karboksylowej (np. kwas salicylowy),
• α-ketokwasy, które w strukturze zawierają zarówno grupę karboksylową, jak i ketonową (np. kwas pirogronowy),
• polihydroksykwasy – kwasy karboksylowe z dwoma lub więcej grupami hydroksylowymi (np. kwas laktobionowy, glukonolakton).

Alfa-hydroksykwasySpośród kwasów należących do grupy AHA najbardziej powszechnie stosowane w kosmetologii są kwasy: glikolowy, mlekowy, cytrynowy i migdałowy. Za wspólną cechę AHA uznaje się ich właściwości złuszczające martwe komórki naskórka. Dodatkowo kwasy te wpływają na proces keratynizacji, stymulują syntezę kolagenu i wzmacniają funkcje barierowe skóry, co hamuje transepidermalną utratę wody i utrzymuje optymalny poziom nawilżenia skóry.Kwas glikolowy, pozyskiwany z trzciny cukrowej, wyróżnia się ze względu na mały rozmiar cząsteczkowy. Umożliwia to skuteczną penetrację skóry, promowanie odnowy komórkowej i poprawę jej struktury. Złuszcza, stymuluje syntezę kolagenu i elastyny, a także hamuje aktywność tyrozynazy. Sprawdza się w terapii skóry dojrzałej, wymagającej liftingu, o nierównym kolorycie.Kwas mlekowy występuje w skórze jako składnik naturalnego czynnika nawilżającego. Jest znany z delikatnych właściwości złuszczających i tolerancji przez skórę wrażliwą. Jego mechanizm działania polega na rozluźnianiu wiązań międzykomórkowych, co skutkuje gładszą i bardziej promienną skórą. Jest także silnym humektantem, wspomaga regenerację i gojenie. Wykorzystywany jest w zabiegach nawilżających i odmładzających.Kwas cytrynowy, pochodzący z owoców cytrusowych, ma właściwości antyoksydacyjne, rozjaśniające i regulujące pH. Występuje w peelingach rozjaśniających, nadających glow i przeciwstarzeniowych.Kwas migdałowy, pozyskiwany z gorzkich migdałów, to aromatyczna substancja o złuszczającym i antybakteryjnym działaniu. Przenika powoli i równomiernie, dzięki czemu nie wywołuje intensywnych podrażnień. Jest wykorzystywany w terapiach skóry skłonnej do trądziku, szarej i z pierwszymi oznakami starzenia.Beta-hydroksykwasyPrzedstawicielem beta-hydroksykwasów stosowanych w kosmetologii jest kwas salicylowy. To związek aromatyczny, który wykazuje działanie przeciwzapalne, regulujące wydzielanie sebum, złuszczające i przeciwzaskórnikowe. Szczególnie sprawdza się w terapii trądziku i leczeniu skóry tłustej, ale w badaniach wykazano także jego właściwości redukujące drobne zmarszczki.KetokwasyKetokwasem – dobrze znanym w terapii skóry dojrzałej, z trądzikiem grudkowo-krostkowym oraz nierównościami skóry po trądziku – jest kwas pirogronowy. Dzięki obecności dwóch grup funkcyjnych wykazuje zarówno właściwości kwasów – higroskopijne i dermoplastyczne, jak i ketonów – keratolityczne i komedolityczne. Reguluje wydzielanie sebum, działa przeciwbakteryjnie i rozjaśniająco, stymuluje także produkcję kolagenu. Co ważne, szybko penetruje skórę, działa na poziomie naskórka i w głębszych warstwach.PolihydroksykwasyPolihydroksykwasy to grupa bardzo łagodnych dla skóry kwasów, której głównym przedstawicielem jest kwas laktobionowy. Jego struktura składa się z kwasu glukonowego połączonego z galaktozą. Taka budowa sprawia, że kwas ten łączy właściwości hydroksykwasów i cukrów, dzięki czemu działa zarówno złuszczająco, jak i intensywnie nawilżająco, kojąco i regenerująco. Kwas laktobionowy za sprawą swojej struktury wykazuje działanie powierzchniowe, co pozwala na kontrolowany i bezpieczny proces złuszczania oraz zwiększania penetracji innych substancji aktywnych. Ma działanie higroskopijne, tworzy żelową warstwę na skórze, która koi i zabezpiecza. Zwiększa syntezę endogennego kwasu hialuronowego i promuje odnowę komórkową. Ma zdolność do obniżania pH skóry bez podrażniania. Redukuje TEWL, zwiększa elastyczność skóry i silnie ją nawilża oraz zmniejsza widoczność zmarszczek. Chroni kolagen przed degradacją, działa antyoksydacyjnie i rozjaśniająco.Inne kwasy stosowane w kosmetologiiPoza klasycznymi kwasami warto wspomnieć o kwasie azelainowym, który nie należy do żadnej z wymienionych wyżej grup. Jest to kwas dikarboksylowy, który naturalnie występuje w zbożach. Ma właściwości regulujące wydzielanie sebum, antybakteryjne, wyciszające zmiany zapalne, rozjaśniające skórę oraz zmniejszające rumień. Jest znany z wielozadaniowości w terapiach skóry tłustej, z trądzikiem różowatym i pospolitym.Cenionym kwasem o silnym działaniu antyoksydacyjnym, fotoprotekcyjnym, rozjaśniającym i przeciwstarzeniowym jest natomiast kwas ferulowy. Należy do grupy kwasów fenolowych, a dokładniej do kwasów hydroksycynamonowych. Jest składnikiem lipofilnym i z łatwością przenika przez skórę. Działa przeciwzapalnie, redukuje zaczerwienienie, stymuluje syntezę kolagenu i elastyny oraz wzmacnia naturalną ochronę przed działaniem czynników zewnętrznych.Kwasy organiczne stanowią podstawę wielu zabiegów kosmetologicznych dzięki właściwościom złuszczającym, regenerującym i przeciwstarzeniowym. Wybór odpowiedniego zależy od rodzaju skóry, jej potrzeb i celów terapii. Umiejętne wykorzystanie właściwości tych kwasów pozwala poprawić strukturę skóry, wyrównać jej koloryt, zmniejszyć niedoskonałości i spowolnić procesy starzenia, jednocześnie dbając o barierę ochronną i poziom nawilżenia.GDZIE ZNAJDZIESZ POPRZEDNIE CZĘŚCI SERII?Dołączając do grona Subskrybentów portalu BEAUTY FORUM (od 14,90 zł/mies.), otrzymasz dostęp do wszystkich treści PREMIUM, m.in. do serii przygotowanej przez prof. Magdalenę Górską-Ponikowską, a także weźmiesz udział w webinarach PREMIUM (z certyfikatem).Cz. 1. Koenzym Q10Cz. 2. KurkuminaCz. 3. Witamina CCz. 4. RetinoidyCz. 5. KrocynaCz. 6. Probiotyki i lizaty bakteryjneCz. 7. Retinol i pochodneCz. 8. Senostatyki i senolitykiCz. 9. Ekstrakty z różyCz. 10. EktoinaCz. 11. AntyoksydantyCz 12. Kwas laktobionowy