Z tego artykułu dowiesz się:

• jaki jest wpływ menopauzy na skórę,
• jakie są terapie dla kobiet w czasie menopauzy,
• w jaki sposób przeciwdziałać skutkom menopauzy.

Jest wiele momentów w życiu kobiety, kiedy jej organizm daje znać o specjalnych potrzebach. Menopauza to czas, w którym wymagania organizmu są nieco inne niż w młodości, ale przede wszystkim to początek ogromnych zmian w funkcjonowaniu kobiety. Większość z nich jest wynikiem spadku poziomu estradiolu, jako fizjologicznego skutku upływu lat. W pierwszej części artykułu o skórze w okresie menopauzy przeczytaliście Państwo o zjawiskach w niej zachodzących, a także czym jest estradiol i jaki ma wpływ na skórę. W drugiej pochylmy się nad tym, jak te zmiany można łagodzić oraz sprawić, by ten etap w życiu nie musiał koniecznie wiązać się z dyskomfortem.Wpływ menopauzy na skóręPrzede wszystkim musimy pamiętać, że wejścia w okres przedmenopauzalny, a następnie menopauzalny nie można uniknąć. To w pełni naturalny proces, a jego przebieg jest bardzo różny. Od prawie niezauważalnych skutków po bardzo niekomfortowe uderzenia gorąca i spadki formy. Wszystko to nie pozostaje bez wpływu na skórę.Spadający poziom estardiolu daje o sobie znać na wielu polach, zaś w przypadku skóry każda z jej warstw jest dotknięta konsekwencjami starzenia. To zmiany regresyjne, polegające na atrofii wszystkich warstw naskórka, spowolnieniu podziałów komórkowych i syntezy lipidów, zmniejszeniu syntezy włókien kolagenowych i elastycznych, kwasu hialuronowego oraz glikozoaminoglikanów.Chcąc powstrzymać galopujące skutki menopauzy na skórze, należy zacząć od prewencji – ale dużo wcześniej, niż nam się wydaje. Pierwsze symptomy zmian charakterystycznych dla tego okresu mogą pojawić się nawet kilka lat przed właściwą menopauzą. Często bywają bardzo subtelne i ledwo zauważalne, dlatego tak ważne jest, żeby nie przegapić właściwego momentu.Pierwszymi cechami mogącymi świadczyć o niskim poziomie hormonów są: suchość skóry, drobne zmarszczki, nierówny koloryt, przebarwienia, wiotkość i wiele innych, o których szczegółowo wspomniałam w pierwszej części artykułu.Pierwszymi cechami, mogącymi świadczyć o niskim poziomie hormonów są: m.in. suchość skóry, drobne zmarszczki, nierówny koloryt, przebarwienia, wiotkość.Gdybyśmy chcieli wymienić główne i najbardziej odczuwalne dla kobiet zmiany na skórze w okresie menopauzy to byłyby to:

• suchość skóry, swędzenie i pieczenie,
• wrażliwość, podatność na podrażnienie i łuszczenie,
• wiotkość, spadek gęstości i elastyczności,
• przebarwienia różnego rodzaju,
• silne unaczynienie, łatwo pojawiający się rumień.

Te cechy, charakteryzujące skórę dojrzałą, determinują konieczne do podjęcia działania. Główne kierunki terapii dla skór w okresie menopauzy to:

• nawilżenie,
• uszczelnienie bariery naskórkowej i wzmocnienie mikrobioty,
• stymulacja fibroblastów,
• uelastycznienie naczyń krwionośnych,
• regulacja procesu melanogenezy i redukcja istniejących przebarwień.

Terapie dla kobiet w okresie menopauzyOprócz pielęgnacji należy wspomnieć o terapiach farmakologicznych, często podejmowanych już w czasie przedmenopauzalnym. Powszechnie przyjmowało się, że tradycyjne metody leczenia, takie jak miejscowa terapia hormonalna, skutecznie odwracają proces starzenia się skóry z powodu niedoboru estrogenów. Począwszy od lat czterdziestych XX wieku popularne stało się leczenie kobiet w okresie menopauzy preparatami estrogenowymi. Stosowano wtedy również powszechną bioidentyczną terapię hormonalną, co w przypadku kobiet po menopauzie okazało się bezpieczne i skuteczne w zapobieganiu starzeniu się skóry. „Hormon bioidentyczny” odnosi się do związku o tej samej strukturze molekularnej co hormon wytwarzany endogennie.Wnioski z badań naukowych są niejednoznaczne w kwestii stosowania hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), jednakże wykazano, że miejscowe zastosowanie związków estrogenowych – znanych jako modulatory receptora estrogenowego SERM, z ang. Selective Estrogen Receptor Modulators – regeneruje i zapobiega pogorszeniu się stanu twarzy. Na szczęście wiele związków pochodzenia roślinnego, takich jak fitoestrogeny, które zawierają SERM, jest obecnie w stanie odegrać główną rolę w powstrzymaniu starzenia się skóry z niedoborem estrogenów, dzięki czemu możemy uniknąć terapii farmakologicznej.Kremy, żele i balsamy zawierające fitoestrogeny i izoflawony lub inne antyoksydanty potwierdziły w toku badań klinicznych swój wpływ na poprawę suchości skóry, zwiększenie jej grubości, redukcję zmarszczek na twarzy, stymulowanie żywotności fibroblastów, zwiększenie poziomu kwasu hialuronowego oraz produkcji kolagenu typu I i III.W badaniach tych nie wykryto żadnych znaczących działań niepożądanych po miejscowym zastosowaniu preparatów zawierających fitochemiczne składniki aktywne.Dlaczego w trakcie kuracji przeciwstarzeniowych najpowszechniej wykorzystywane są rośliny bogate w przeciwutleniacze? Ponieważ muszą przetrwać ciągłą ekspozycję na promieniowanie ultrafioletowe. Uważa się, że związki roślinne są również bezpieczne, co spełnia kryteria FDA dotyczące substancji, które można dodawać do preparatów do stosowania miejscowego i dostępnych bez recepty.Substancje przeciwdziałające skutkom menopauzyJest wiele znanych od dawna substancji będących składowymi preparatów kosmetycznych wspomagających działanie anty-aging. Standardem stały się witaminy A, C, E, kwas hialuronowy, ceramidy i inne. Warto jednak zwrócić uwagę na te mniej popularne, a także niezwykle skuteczne, o udowodnionym przez naukowców pozytywnym działaniu.Do tych bardzo znanych należą retinoidy, królowe związków przeciwzmarszczkowych. Nie tylko wyrównują strukturę skóry i jej kolor, ale też skutecznie stymulują komórki do podziałów i odnowy.Z kolei jeszcze mało znana, ale skuteczna pochodna C-ksylopiranozydu, czyli pro-ksylan, stymuluje syntezę mukopolisacharydów w skórze właściwej i naskórku, poprawiając elastyczność i napięcie skóry. U kobiet po menopauzie po zastosowaniu miejscowego serum zawierającego pro-ksylan 3-proc. codziennie przez 60 dni, zaobserwowano redukcję widocznych oznak starzenia się skóry i zmiany w składzie sebum.Inną grupą związków skutecznie przeciwdziałających skutkom menopauzy są peelingi chemiczne. Zarówno w kwestii wyrównania kolorytu skóry i redukcji hiperpigmentacji, jak i zwiększenia nawilżenia skóry czy uelastycznienia drobnych naczyń krwionośnych.Nieczęsto stosowany w kosmetykach kwas alfa-liponowy jest rewelacyjnym związkiem wspomagającym pielęgnację. Ma właściwości przeciwzapalne i działa złuszczająco. W badaniu na podzielonej twarzy miejscowe stosowanie 5-proc. kwasu alfa-liponowego dwa razy dziennie przez 12 tygodni zmniejszyło szorstkość skóry, plamy soczewicowate i drobne zmarszczki.Związkiem, który na szczęście coraz częściej pojawia się w składach kosmetyków, jest niacynamid. Ta witamina jest silnym przeciwutleniaczem. Poprawia barierę lipidową naskórka, ograniczając przeznaskórkową utratę wody, oraz działa jako inhibitor transferu melanosomów, co skutkuje redukcją przebarwień. Badania naukowców udowodniły znaczną redukcję drobnych linii i zmarszczek, przebarwień, czerwonych plam i ziemistości skóry, a także poprawę elastyczności skóry.Warto także wspomnieć o ubichinionie, czyli koenzymie Q10. Jest naturalnie występującym, rozpuszczalnym w tłuszczach przeciwutleniaczem i istnieją dobre dowody in vitro na to, że może hamować wytwarzanie kolagenazy indukowanej promieniowaniem UVA w fibroblastach, zmniejszając w ten sposób rozkład kolagenu.W wielu preparatach z witaminą C znajdziemy kwas ferulowy – i słusznie, gdyż zwiększa on jej stabilność. Kwas ferulowy sam w sobie także będzie uzupełniał ochronę przeciwsłoneczną zapewnianą przez filtry przeciwsłoneczne, zwiększając ilość pochłanianego promieniowania.Bardzo potrzebną w kosmetykach grupą związków są peptydy, zwłaszcza pentapeptydy – jak np. KTTKS – składające się z podfragmentu propeptydu kolagenu typu I i odgrywające dużą rolę w stymulacji fibroblastów do wytworzenia kolagenu w skórze. Jedna z odmian, pentapeptyd palmitoilowy, jest znana jako Pal-KKTKS – czyli Matrixyl™ – i ewidentnie poprawiła w badaniu in vivo strukturę skóry twarzy 93 kobiet w wieku od 35 do 55 lat.Wspomaganie terapii przeciwstarzeniowejKosmetologia pielęgnacyjna z pewnością działa zarówno prewencyjnie, jak i objawowo. Nie jest to jednak jedyna droga postępowania. Do skutecznych metod wspomagających terapię przeciwstarzeniową należy zaliczyć aparaturę oddziałującą laserem lub falą radiową. Poprawę tekstury i grubości skóry, a co za tym idzie –napięcie skóry i usunięcie zmarszczek statycznych, można osiągnąć poprzez różnorodne, minimalnie inwazyjne zabiegi wykorzystujące energię. Z kolei środki niekorzystające z aparatury, ale także skuteczne, to: mezoterapia igłowa i mikroigłowa, nici PDO, stymulatory tkankowe, toksyna botulinowa i wypełniacze.Preparatem uznawanym za najlepszy kosmetyk przeciwstarzeniowy jest codzienny krem o wysokim współczynniku ochrony przeciwsłonecznej. Zmniejszenie skutków ekspozycji na promieniowanie UV bardzo ułatwia pielęgnację skóry dojrzałej.Sama pielęgnacja i przestrzeganie zaleconej terapii zabiegowej to jednak nie wszystko. Tak jak menopauza ma bardzo zróżnicowaną etiologię, tak i wiele metod należy stosować w jej prewencji. Istotne dla poprawy kondycji skóry są także: zbilansowana dieta, ruch i aktywność fizyczna, zdrowy styl życia oraz, co najważniejsze, systematyczność we wszystkich działaniach.