Z tego artykułu dowiesz się:

• czym są lasery frakcyjne,
• jaki jest podział laserów frakcyjnych,
• o różnicach między laserami frakcyjnymi ablacyjnymi i nieablacyjnymi.

Lasery frakcyjne znalazły wszechstronne zastosowanie w medycynie estetycznej i kosmetologii. Wykorzystywane są do regeneracji skóry zniszczonej, mocno starzejącej się, a także do usuwania blizn potrądzikowych, pooparzeniowych, chirurgicznych lub rozstępów.
Lasery te stosowane są również w ginekologii estetycznej, laryngologii – do walki z chrapaniem (ułatwiając swobodny przepływ powietrza) – i w stomatologii. Z najnowszych badań wynika, że można je także wykorzystać w trychologii.
Co to znaczy „frakcyjny”? 
Od kiedy w 2004 roku wprowadzono do użytku lasery frakcyjne, zmieniło to podejście specjalistów do pracy ze skórą pacjentów.Na rynku przez wiele lat, a dokładnie od lat 60. ubiegłego wieku – kiedy to wprowadzono pierwszy laser CO2 – w użytku znajdowały się lasery ablacyjne (działające w sposób w pełni ablacyjny), które miały głównie zastosowanie w chirurgii. Natomiast ich działanie na skórę było bardzo agresywne i wywoływało wielu skutków ubocznych.Słowo „frakcyjny” pochodzi od angielskiego słowa fractional, czyli ułamkowy, niecałkowity. Oznacza to, że ich działanie nie obejmuje całej powierzchni tkanki poddanej zabiegowi, ale jedynie jej niewielką część – w postaci punktów, które w kontrolowany sposób są uszkadzane. To z kolei powoduje, że zdrowa tkanka otaczająca owe punkty uruchamia procesy regeneracyjne, w tym również produkcję nowego kolagenu. Długości fal laserów frakcyjnych zaczynają się od 1000 nm, zaś głównym chromoforem, czyli tkanką docelową dla laserów frakcyjnych, jest woda.
Podział laserów frakcyjnych
Rezultaty działania laserów frakcyjnych zależne są od wykorzystywanej przez te urządzenia energii i efektu, jaki wywołują w skórze. Dzielimy je na lasery frakcyjne ablacyjne i nieablacyjne. Te ostatnie podgrzewają skórę, jednak nie naruszają jej powierzchni. W efekcie ich oddziaływania dochodzi do koagulacji kolagenu i wywołania procesów naprawczych w głębi skóry. W trakcie zabiegów w skórze powstają skoagulowane mikrokolumny, zwane MTZ – Micro Thermal Zone. Strefa podgrzania pomiędzy kolumnami nie jest zbyt szeroka, w związku z tym efekt przemodelowania kolagenu po jednej wizycie jest niewystarczający. Dlatego też do uzyskania pożądanych efektów zaleca się serię zabiegów. Zaletą procedur z użyciem lasera nieablacyjnego jest krótki okres rekonwalescencji. Natomiast do wad zaliczyć można zaczerwienienie skóry, mały obrzęk i delikatne złuszczenie skóry, widoczne w ciągu 5‒7 dni po wykonanym zabiegu.Jednym z najczęściej stosowanych urządzeń tego typu jest laser erbowo-szklany, który emituje falę o długości w przedziale 1540‒1550 nanometrów, w zależności od producenta. Jest stosowany do regeneracji skóry, zabiegów odmładzania i leczenia blizn w początkowej fazie gojenia, w celu zapobiegania przerostowi blizny i szybszego gojenia. Do jego zalet należy to, że może być bezpiecznie stosowany na wszystkie fototypy skóry.
Laser erbowo-szklany jest stosowany do regeneracji skóry, zabiegów odmładzania i leczenia blizn w początkowej fazie gojenia, w celu zapobiegania przerostowi blizny i szybszego gojenia.
Nowością, jeżeli chodzi o lasery frakcyjne, jest laser tulowy, który emituje falę o długości 1927 nm. Ponieważ charakteryzuje się bardzo dużą absorpcją wody, klasyfikowany jest jako laser subablacyjny. Urządzenie to wywiera efekt w postaci podniesienia temperatury w skórze właściwej do bardzo wysokiej wartości, bo aż do 100 stopni Celsjusza – jednak naskórek pozostaje niezmieniony. Stosuje się go wraz z produktami liposalnymi na dolegliwości takie, jak trądzik, przebarwienia, blizny czy problemy trychologiczne. Jest bezpieczny dla wszystkich fototypów skóry.
Działanie laserów frakcyjnych ablacyjnych polega na waporyzacji, czyli odparowaniu tkanki wywołanemu wysoką temperaturą. Dochodzi do powstania w skórze mikrokanalików MAZ – Micro Ablation Zone.
Zabiegi tymi laserami przynoszą bardzo dobre efekty nawet już po pierwszym zastosowaniu. Jednak okres rekonwalescencji jest długi i wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak mocne zaczerwienienie, obrzęk, pojawienie się strupa i silne złuszczanie, które utrzymuje się nawet do dwóch tygodni.
Do tej grupy zaliczamy laser erbowo-yagowy, który emituje falę o długości fali 2940 nm, stosowany do intensywnej regeneracji skóry, fotoodmładzania, pracy z bliznami czy rozstępami. Ze względu na ablację skóry laser ten powinien być stosowany tylko na fototypy I‒V.
Musimy pamiętać, że ryzyko powstania przebarwień pozapalnych – szczególnie w takich okolicach ciała jak piersi czy pośladki – jest duże
Najsilniejszym laserem ablacyjnym jest laser CO2, który emituje falę o długości 10 600 nm. Urządzenie to powoduje bardzo silną ablację skóry i w zależności od zastosowanych parametrów można za jego pomocą uzyskać głęboki – sięgający nawet do warstwy brodawkowatej skóry właściwej – resurfacing.
Dzięki jego właściwościom można w ten sposób wywołać bardzo intensywną regenerację skóry, wraz z dodatkowym efektem liftingowym. Ze względu na agresywne działanie laser ten powinien być jednak stosowany na fototypy I‒III, jakkolwiek doświadczeni operatorzy stosują go nawet na ciemniejsze fototypy.
Pomimo rozpowszechnienia się frakcyjnego sposobu pracy urządzeń laserowych, wiele laserów CO2 i erbowo-yagowych pozwala na użycie emitowanej przez nie długości fali również do wywołania pełnej ablacji. Metody te jednak są najczęściej wykorzystywane przez lekarzy do usuwania różnorakich narośli skórnych czy cięcia skóry na stole operacyjnym.
Laser frakcyjny – ablacyjny czy nieablacyjny?
Trudno o jednoznaczną odpowiedź na pytanie, które z tych urządzeń są lepsze – dlatego, że każda z grup laserów ma zarówno swoje zalety, jak i wady. Wybór technologii laserowej zależy także od stanu skóry i oczekiwań klienta.Nie każdy klient, nawet jeżeli ma wskazania do zabiegów laserem CO2, będzie skłonny cierpliwie znosić długi okres rekonwalescencji. Dlatego tak istotne jest dokładne wytłumaczenie, z czym wiąże się zabieg i ile wynosi czas rekonwalescencji po zakończonych procedurach.Podsumowując, lasery frakcyjne nieablacyjne stosujemy na skórę młodszą i bez większych problemów, takich jak głębokie blizny, a także u osób, które chcą uniknąć długiego czasu rekonwalescencji.Lasery ablacyjne stosujemy natomiast do intensywnej regeneracji i odmładzania, a także na głębokie blizny. Jednakże musimy pamiętać, że ryzyko powstania przebarwień pozapalnych – szczególnie w takich okolicach ciała jak piersi czy pośladki – jest duże, dlatego należy rozważyć wszystkie za i przeciw. Często skóra, szczególnie w przypadku ciemniejszych jej fototypów, powinna być odpowiednio przygotowana do tych zbiegów – tak, aby zminimalizować ryzyko powstania przebarwień pozapalnych.Jak zawsze, chciałabym wspomnieć o jakości wybranego urządzenia. W tej chwili na rynku polskim jest wielu dystrybutorów sprzętu laserowego – niestety, wielu z nich sprzedaje urządzenia wątpliwej jakości i bez niezbędnej certyfikacji. Dlatego zawsze polecam kupować lasery od sprawdzonych dystrybutorów, którzy będą mogli wesprzeć nas na każdym etapie eksploatacji, oferując współpracę szkoleniową, serwisową i merytoryczną.