Z tego artykułu dowiesz się:

• o wpływie krzemu na skórę,
• o źródłach krzemu w diecie,
• jak zwiększyć podaż krzemu w organizmie.

Kiedy mówimy o składnikach diety wpływających na wygląd i kondycję skóry, najczęściej bierzemy pod uwagę witaminy C i E, cynk czy kwasy tłuszczowe omega-3. Rzadko kiedy pojawia się temat krzemu. Tymczasem jego rola dla piękna i zdrowia skóry oraz tkanki łącznej – zwłaszcza kolagenu i elastyny – jest nie do przecenienia.Krzem (Si) to drugi po tlenie najbardziej rozpowszechniony pierwiastek w skorupie ziemskiej, jakkolwiek jego zawartość w organizmach żywych jest stosunkowo niewielka. Jego obecność okazuje się jednak kluczowa dla zachodzenia wielu procesów biologicznych. W organizmie człowieka pierwiastek ten występuje głównie w postaci krzemionki (SiO2) oraz organicznych pochodnych krzemu, takich jak kwas ortokrzemowy (H4SiO4). Krzem należy do mikroelementów, czyli pierwiastków śladowych. Występują one w ludzkim organizmie w niewielkich ilościach, a zapotrzebowanie na nie jest bardzo małe. Mimo to są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania człowieka. Krzem jest kluczowym pierwiastkiem dla wszystkich tkanek miękkich – ścięgien, naczyń krwionośnych, układu trawiennego, okostnej, chrząstek czy mazi stawowych. Coraz więcej danych sugeruje, że odgrywa też istotną rolę w metabolizmie kolagenu, mineralizacji kości oraz funkcjonowaniu skóry.Krzem a zdrowie skóryKrzem wpływa na kondycję skóry poprzez działanie na tkankę łączną. Jest niezbędny w syntezie kolagenu, który odpowiada za elastyczność i jędrność skóry.Krzem jest niezbędny w syntezie kolagenu, który odpowiada za elastyczność i jędrność skóry.Jego główna rola to udział w reakcji chemicznej, która spaja oddzielne włókna kolagenu i elastyny, co zapewnia tkance łącznej wytrzymałość i sprężystość.Badania wykazują, że suplementacja krzemu (w formie kwasu ortokrzemowego stabilizowanego choliną) może poprawiać elastyczność skóry, redukować drobne zmarszczki i zwiększać jej nawilżenie. W badaniu przeprowadzonym przez Barel i wsp. (2005) dowiedziono, że kobiety przyjmujące preparat przez 20 tygodni odnotowały znaczącą poprawę jędrności skóry i postęp w redukcji zmarszczek w porównaniu z grupą zażywającą placebo.Krzem wpływa pozytywnie także na stan włosów i paznokci, które – podobnie jak skóra – zawierają keratynę oraz struktury kolagenowe.Źródła krzemu w diecieKrzem znajduje się głównie w produktach pochodzenia roślinnego, zwłaszcza tych o wysokiej zawartości błonnika.Najlepsze źródła krzemu w diecie Produkty pełnoziarnisteowies, jęczmień, brązowy ryż, pszenica durumWarzywaszczególnie korzeniowe (marchew, pietruszka, buraki), szpinak, ogórki (zwłaszcza ze skórką)Owocebanany, jabłka (zwłaszcza ze skórką), pomarańczeZioła i rośliny leczniczeskrzyp polny, pokrzywaWoda pitnazawartość krzemu w wodzie zależy od jej pochodzenia; źródlane i mineralne mogą zawierać od kilku do kilkudziesięciu mg/l Warto zaznaczyć, że biodostępność krzemu zależy nie tylko od jego obecności w żywności, ale także od jego formy chemicznej. Najlepiej przyswajalne formy krzemu to związki rozpuszczalne, takie jak kwas ortokrzemowy – obecny m.in. w wodach mineralnych i niektórych suplementach.Dla odmiany, krzemionka jest praktycznie nierozpuszczalna i trudno wchłanialna.Na wchłanianie krzemu w przewodzie pokarmowym może mieć także wpływ obecność nierozpuszczalnego błonnika. Choć produkty bogate w błonnik są dobrym źródłem krzemu, nadmierna ilość włókna pokarmowego (zwłaszcza ligniny i celulozy) może wiązać krzem i utrudniać jego wchłanianie.Ponadto obróbka termiczna i przemysłowa żywności (np. takie procesy jak rafinacja zbóż) znacząco obniżają zawartość krzemu. Biała, oczyszczona mąka zawiera znacznie mniej tego pierwiastka niż pełnoziarnista.Hamująco na wchłanianie krzemu może wpływać również nadmierne spożycie jego antagonistów –magnezu, potasu, chromu, witamin B2, B5 i B6, tłuszczów nasyconych i kwasów tłuszczowych typu trans. Z kolei spożycie kwasów tłuszczowych omega-6 wpływa korzystnie na wchłanialność i zwiększenie ilości krzemu w organizmie. Do produktów bogatych w kwasy omega-6 należą m.in. oleje: słonecznikowy, rzepakowy, z ogórecznika i wiesiołka. Znajdziemy je również w nasionach słonecznika, dyni, sezamu, a także w orzechach włoskich i laskowych, migdałach, pistacjach i orzeszkach ziemnych.Niedobór krzemu może być bardzo niebezpieczny i nieść za sobą wiele negatywnych skutków. W kontekście zdrowia skóry może powodować lub nasilać stany zapalne oraz prowadzić do łamliwości paznokci, wypadania włosów oraz spadku elastyczności skóry.Niedobór krzemu może wiązać się także z występowaniem problemów naczyniowych i zaburzeń mikrobioty jelitowej, które również mogą się przyczynić do pogorszenia stanu skóry.Najważniejszymi przyczynami niedoboru krzemu są: niedostateczne spożycie błonnika i wody mineralnej, nadmiar aluminium (np. na skutek przygotowywania jedzenia w aluminiowych naczyniach), okres intensywnego wzrostu u dzieci, a także przeciążenia fizyczne.Źródło: istockphoto-HyrmaRola krzemu w utrzymaniu elastycznej skóry oraz w procesach regeneracyjnych organizmu zasługuje na szczególną uwagę, zwłaszcza w kontekście diety. W celu poprawy zdrowia skóry warto rozważyć zwiększenie podaży krzemu z naturalnych źródeł lub – w razie potrzeby – z suplementów.W praktyce warto zwrócić uwagę na:

• zwiększenie spożycia warzyw i owoców w formie nieobranej,
• stosowanie produktów pełnoziarnistych,
• okresowe przyjmowanie ziół, takich jak skrzyp czy pokrzywa (np. w postaci naparów),
• ocenę składu mineralnego wody pitnej.

Wszystko to może w realnym stopniu przyczynić się do poprawy stanu zdrowia skóry oraz pomóc utrzymać jej młody i atrakcyjny wygląd. Biorąc pod uwagę znaczenie krzemu, zadbanie o utrzymanie jego właściwego poziomu w organizmie może okazać się kluczowe.GDZIE ZNAJDZIESZ POPRZEDNIE CZĘŚCI SERII?Cz.   1. Insulina a kondycja skóry – czy mają ze sobą coś wspólnego?Cz.   2. Mleko a trądzik – czy warto wykluczyć nabiał z diety, aby cieszyć się piękniejszą skórą?Cz.   3.  Antyoksydanty – źródło młodej skóryCz.   4. Graj w kolory – czyli o witaminach i składnikach mineralnychCz.   5. Mikrobiota jelit a kondycja skóryCz.   6. Nie każdy tłuszcz taki zły, jak go malująCz.   7. Woda – podstawa pięknej i zdrowej skóryCz.   8. Chrupnij marchewkę dla zdrowej skóry – czyli o beta-karotenieCz.   9. Olej z wiesiołka – płynne złoto dla zdrowej skóry!Cz. 10. Łosoś i inne tłuste ryby – pokarm dla pięknej ceryCz. 11. Cynk. Kluczowy składnik diety dla skóry trądzikowej Cz. 12. Dieta bogata w polifenole