Z tego artykułu dowiesz się:
- o zależności między jelitami a skórą,
- czym są probiotyki,
- jaka dieta jest odpowiednia dla zdrowego mikrobiomu.
Skórę zamieszkuje ponad 1000 gatunków bakterii, 80 rodzajów grzybów, wiele wirusów oraz roztocza. To właśnie one tworzą tzw. mikrobiom skóry. Każdy centymetr kwadratowy ciała zawiera ponad milion bakterii. Są one niezwykle istotne dla jego funkcji ochronnych. Skóra znajduje się na czwartym miejscu pod względem ilości mikroorganizmów obecnych na jej powierzchni w organizmie – zaraz za jelitami, jamą ustną i pochwą. Prawidłowy mikrobiom skóry zapewnia ochronę przed alergenami, promieniowaniem UV, uszkodzeniami oksydacyjnymi, a nawet wspomaga odpowiednie gojenie się ran.Na skład mikrobioty skóry wpływa wiele czynników – m.in. poziom nawilżenia, pielęgnacja, pH, temperatura, zawartość i produkcja sebum, zanieczyszczenia środowiska, stres, a także dieta. Osoby narażone na wysoki poziom stresu, niedobór snu, smog czy alkohol mogą borykać się z zaburzeniami mikrobiomu, bez względu na sposób pielęgnacji ciała. Warto zauważyć, że dokładnie te same czynniki wpływają na skład mikroorganizmów naszych jelit.Zatem od razu nasuwa się pytanie – czy bakterie jelitowe mają coś wspólnego z naszą skórą? Czy zawartość mikrobioty jelitowej wpływa na jej wygląd, stan i kondycję?Co jelita mają wspólnego ze skórą? Zależność pomiędzy jelitami a skórą może dziwić, zwłaszcza ze względu na znaczną odległość między tymi narządami. Mają one jednak ze sobą więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać. Zarówno jelita, jak i skóra są bardzo mocno unerwione i ukrwione oraz stanowią niezbędny element w budowaniu odporności człowieka. Jelita połączone są ze skórą dwukierunkowym szlakiem komunikacji – jest to tzw. oś jelito ‒ skóra.Oznacza to, że stan skóry może mieć wpływ na kondycję jelit i odwrotnie. Dwukierunkowa komunikacja jelit ze skórą odbywa się za pośrednictwem szlaków chemicznych, nerwowych oraz endokrynologicznych. Ten mechanizm nie jest jeszcze do końca poznany, ale wiemy na pewno, że może się on odbywać poprzez różnego rodzaju komunikatory. Należą do nich komórki układu odpornościowego, hormony oraz substancje produkowane przez bakterie jelitowe.Mikrobiota jelitowa i skóryDzięki prowadzeniu ciągłych badań oceniających wpływ mikrobioty jelitowej na stan zdrowia, pojawia się coraz więcej informacji, które wskazują, że bakterie jelitowe mają istotny wpływ na kondycję skóry. Wiele przewlekłych jej chorób, szczególnie tych, których przebieg wiąże się ze stanem zapalnym, skorelowanych jest z występowaniem dysbiozy jelitowej – czyli zaburzeń składu mikrobioty jelit. Te nieprawidłowości obserwuje się u osób borykających się m.in. z atopowym zapaleniem skóry, trądzikiem pospolitym i różowatym, a także łuszczycą.Wyniki badań wskazują, że mikrobiota jelitowa jest jednym z czynników patogenezy trądziku, z uwagi na fakt, że pełni ona ważną rolę w zachowaniu prawidłowych reakcji odpornościowych oraz tolerancji na antygeny dostarczane wraz z pożywieniem, a także spełnia funkcje obronne przed elementami szkodliwymi.W stanach chorobowych skóry możemy zaobserwować zaburzenia składu różnych szczepów bakterii w jelitach. W przypadku stanów zapalnych zauważamy często obniżoną liczebność bakterii ochronnych z rodzaju Bifidobacterium. Przy trądziku występują natomiast zaburzenia w obrębie bakterii ochronnych z rodzaju Lactobacillus, produkujących kwas mlekowy, a także szczepu Akkermansia muciniphila – drobnoustrojów odżywiających nabłonek jelitowy oraz produkujących krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Zaobserwowano także, że obniżona liczebność bakterii Akkermansia muciniphila może zwiększać ryzyko występowania AZS.Warto także zauważyć odwrotne powiązanie – choroby przewodu pokarmowego mogą mieć istotny wpływ na stan skóry. Osoby borykające się ze schorzeniami zapalnymi jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) czy celiakią są częściej narażone na występowanie takich chorób skóry, jak rumień guzowaty, łuszczyca czy aftowe zapalenie jamy ustnej.Zmiany skórne w postaci pokrzywki i reakcji alergicznych mogą spowodować także pasożyty układu pokarmowego (np.: lamblie, glista ludzka, owsiki, tasiemiec). Infekcja Helicobacter pylori oraz SIBO/IMO (zespół przerostu mikrobioty jelita cienkiego) mogą być przyczyną występowania trądziku różowatego.Zarówno w zaburzeniach mikrobioty jelit, jak i stanu bakterii skórnych, możemy mieć do czynienia z chorobami skóry. Oba rodzaje dysbiozy sprzyjają rozwojowi stanów patologicznych skóry. Jeśli chcemy się nią zaopiekować, warto zwrócić uwagę także na stan naszych jelit!ProbiotykiProbiotyki to żywe bakterie, które – jeśli są podane w odpowiedniej ilości – mogą wywoływać pozytywny efekt dla zdrowia. Skoro wiemy, że mikrobiom jelitowy ma wpływ na stan skóry, warto przyjrzeć się możliwościom, jakie daje odpowiednio celowana probiotykoterapia w leczeniu lub wspomaganiu kuracji różnych chorób skóry. W zależności od rodzaju stanu patologicznego skóry, z pomocą mogą przyjść różne szczepy bakterii probiotycznych.Badania wydają się niezwykle obiecujące, zwłaszcza w kontekście działania probiotyków w hamowaniu rozwoju trądziku. Substancja wytwarzana przez szczep Streptococcus salivarius zatrzymuje rozwój bakterii Cutibacterium acnes, które są odpowiedzialne za powstawanie zmian trądzikowych. Wykazano ponadto, że doustne przyjmowanie Bifidobacterium lactis może poprawiać metabolizm glukozy i insuliny, co także ma znaczenie w leczeniu trądziku.Odpowiednia probiotykoterapia może przyczynić się również do zwiększenia stężenia krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) w jelitach. Przyjmowanie celowanego preparatu może złagodzić objawy zarówno AZS, jak i trądziku. W obu przypadkach obserwuje się obniżone stężenie SCFA w trakcie przebiegu choroby.W toku jednego z badań wykazano także, że u osób dorosłych, które przyjmują doustnie bakterie Lactobacillus plantarum, znacząco poprawiło się nawilżenie skóry i zwiększyła się jej elastyczność.Dieta dla zdrowego mikrobiomuWysokoprzetworzona dieta zachodnia wpływa na występowanie zaburzeń równowagi pomiędzy pożytecznymi a patogennymi drobnoustrojami. Może to prowadzić do zaistnienia stanu zapalnego, który jest prostą drogą do chorób skóry. Dieta z dużym udziałem wysokoprzetworzonych produktów charakteryzuje się niską podażą błonnika. Ten jest natomiast naturalnym prebiotykiem, czyli pożywką potrzebną dla rozwoju pożytecznych bakterii. Spożywanie odpowiedniej ilości błonnika wspomaga namnażanie się potrzebnych mikroorganizmów, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania komórek błony śluzowej jelita. W kontekście dbania o kondycję skóry, błonnik zmniejsza także tempo wchłaniania glukozy i insuliny we krwi, dzięki czemu – poprzez jego spożycie – zmniejszamy ładunek glikemiczny diety.Najlepszymi źródłami błonnika w diecie są warzywa i owoce oraz produkty pełnoziarniste – np.: kasze, płatki zbożowe, otręby, ryż brązowy, ciemne pieczywo.Wraz z dietą warto dostarczać pożyteczne bakterie także dla mikrobiomu jelitowego. Wśród produktów, które mogą nam w tym pomóc, znajdziemy m.in. fermentowane produkty mleczne, takie jak jogurt, kefir czy zsiadłe mleko. Źródłem bakterii probiotycznych są także kiszonki. Mogą one pomóc w dbaniu o stan jelit, skóry, a także pozytywnie wpływać na odporność organizmu. W swoim jadłospisie warto uwzględnić ogórki kiszone, kapustę kiszoną czy kimchi. Dobrze jest przy tym pamiętać, aby kupując kiszonki, wybierać produkty niepasteryzowane – dzięki temu będą zawierać one żywe bakterie i wspomagać zdrowie.Skóra i jelita wydają się ze sobą niepowiązane, ale – jak wiemy – jest zupełnie odwrotne. Kiedy chcemy zadbać o kondycję skóry lub wspomóc leczenie zmian chorobowych, zdecydowanie warto zwrócić uwagę również na stan jelit. Może się okazać, że odpowiednie leczenie, zabiegi i pielęgnacja połączone z zadbaniem o mikrobiom jelitowy staną się skuteczną drogą do pięknej i zdrowej skóry.Najlepszymi źródłami błonnika w diecie są warzywa i owoce oraz produkty pełnoziarniste – np.: kasze, płatki zbożowe, otręby, ryż brązowy, ciemne pieczywo.
CZYTAJ TAKŻE POZOSTAŁE ARTYKUŁY Z TEJ SERII
Insulina a kondycja skóry
Mleko a trądzik – czy warto wykluczyć nabiał z diety, aby cieszyć się piękniejszą skórą?
Antyoksydanty – źródło młodej skóry
Graj w kolory – czyli o witaminach i składnikach mineralnych niezbędnych dla zdrowej skóry
Kwasy tłuszczowe i ich wpływ na kondycję skóry
Czy picie wody poprawia wygląd skóry?
Chrupnij marchewkę dla zdrowej skóryCzy picie wody poprawia wygląd skóry?
Kurkuma, cynamon, czarnuszka – przeciwzapalne trio
Nocna owsianka na kefirze z pieczonymi śliwkami i czekoladą













