Koszyk

Czym jest ekspozom?

| Autor: Małgorzata Przygońska

Z tego artykułu dowiesz się:

  • co oznacza pojęcie: ekspozom,
  • jakie czynniki wpływają na ekspozom,
  • czym jest indywidualny ekspozom.

Ekspozom to całkiem nowe pojęcie stosowane w badaniach nad skórą, któremu obecnie poświęca się wiele uwagi na konferencjach naukowych i które stało się inspiracją do innowacji w przemyśle kosmetycznym. Chociaż koncepcja ekspozomu istnieje w medycynie od ponad 15 lat, to jego obecność w świecie urody jest nowa, jakkolwiek w szybkim tempie zyskuje na marketingowej popularności.

Po raz pierwszy termin ten został wprowadzony w 2005 roku przez dr. Christophera Wilda, naukowca pracującego nad epidemiologią nowotworów i zarazem dyrektora międzynarodowej agencji ds. badań dotyczących nowotworów. Finalnie ekspozom został zdefiniowany jako miara wszystkich czynników niegenetycznych, na które jest narażona każda osoba, każdego dnia w ciągu całego życia, czyli od momentu poczęcia do śmierci, oraz jak te narażenia (ekspozycje) wpływają na organizm, w tym zdrowie, wygląd i starzenie się skóry.

prenumerata

Czynniki wpływające na ekspozom

W ramach swoich badań Wild zaprasza naukowców do opracowania adekwatnego systemu informacyjnego, podobnego do konceptu profilu genomu, oraz pomiaru wpływu różnych czynników środowiska i ich skumulowanego efektu działania w celu uzyskania korzyści zdrowotnych dla jednostki.

Na pojęcie ekspozomu składają się zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne:

  • środowiskowe (smog, zanieczyszczenia chemiczne, klimat, różne rodzaje światła: ultrafioletowe (UV), niebieskie, widzialne…),
  • hormonalne,
  • behawioralne, czyli związane ze stylem życia (uboga dieta, brak aktywności fizycznej, stres, emocje, brak snu…).

Reasumując, nasze codzienne wybory składają się na tak zwane czynniki ekspozomu, które przyczyniają się do nasilenia tempa starzenia się skóry, a ta świadomość jest niezwykle przydatna, aby zapobiegać ich skutkom.

Indywidualny ekspozom

Naukowcy starają się opracować dla każdego z nas indywidualny profil ekspozomu, podobnie jak w przypadku profilu genomu, aby móc skutecznie przeciwstawiać się wszystkim czynnikom ryzyka, które powodują choroby, osłabienie kondycji czy szybsze starzenie się organizmu. Do niedawna uważano, że niewiele możemy zrobić, aby zapobiec procesowi starzenia, ale teraz już istnieje wiele naukowych dowodów potwierdzających istnienie sposobów, dzięki którym możemy odwrócić nasze zegary biologiczne. Możemy „hakować” zegar starzenia i mieć wiek biologiczny niższy niż chronologiczny!

Ten fakt znany jest jako epigenetyka. Możemy dosłownie aktywować i wyłączać nasze geny poprzez sposób, w jaki żyjemy każdego dnia. Według naukowców bowiem aż 75‒80 proc. z tego, co robimy, ma wpływ na starzenie się, a tylko w 20‒25 proc. tempo starzenia jest uwarunkowane genami. To dobra wiadomość, bo choć nie mamy wpływu na naszą genetykę, to możemy świadomie modyfikować nasz styl życia, zmieniać środowisko i oddziaływać na nasze zdrowie, wygląd i samopoczucie.

Ekspozom dopełnia nasz genom, a więc kompletną informację genetyczną, która definiuje nasze wrodzone predyspozycje do, przykładowo, określonych chorób czy tempa i sposobu starzenia się skóry. Dlatego badania ekspozomu obejmują także zrozumienie, w jaki sposób ogół ekspozycji wchodzi w interakcje z naszymi własnymi, unikalnymi cechami genetycznymi, fizjologicznymi, oraz w jaki sposób organizm reaguje na te czynniki.

Małgorzata Przygońska

Mgr kosmetologii. Szkoleniowiec i opiekun marki Rhea Cosmetics. Swoją wiedzę, umiejętności manualne, wskazówki i doświadczenie w kontakcie z klientem będące wynikiem wieloletniej pracy w salonie kosmetycznym przekazuje na prowadzonych szkoleniach.