Z tego artykułu dowiesz się:

• o składzie mikrobiomu,
• jakie są przyczyny dysbiozy skóry,
• o zaletach korneoterapii w regeneracji skóry.

Skóra, największy organ ludzkiego ciała, zabezpiecza organizm przed czynnikami zewnętrznymi. Istotnym elementem tej ochrony jest mikrobiom skóry – ekosystem mikroorganizmów regulujących procesy immunologiczne, utrzymujących równowagę biologiczną i chroniących przed patogenami1.Warstwa rogowa naskórka zapewnia barierę fizyczną i chemiczną przed czynnikami zewnętrznymi, wspierając mikrobiom i zapobiegając dysbiozie, która prowadzi do dermatoz, takich jak AZS, trądzik czy łuszczyca2. Odbudowa warstwy rogowej skóry problematycznej wymaga przywrócenia homeostazy jej mikrobiomu. To właśnie jest założenie przyświecające nowoczesnej kosmetologii korneoterapeutycznej.Skład i funkcje mikrobiomu skóryMikrobiom skóry to unikalna dla każdego człowieka populacja mikroorganizmów, na którą wpływają wiek, styl życia i czynniki środowiskowe.Źródło: istockphoto-Rabizo, Regularna pielęgnacja korneoterapeutyczna sprzyja regeneracji mikrobiomu i zapobiega dysbiozie.Mikrobiom skóry to unikalna dla każdego człowieka populacja mikroorganizmów, na którą wpływają wiek, styl życia i czynniki środowiskowe.W jego skład wchodzą m.in.3:

• bakterie – Actinobacteria, Firmicutes, Bacteroidetes, Proteobacteria;
• grzyby – głównie Malassezia, które w warunkach dysbiozy mogą wywoływać dermatozy;
• roztocza – np. Demodex, którego nadmierne namnażanie sprzyja trądzikowi różowatemu;
• wirusy – m.in. Polyomaviridae i Papillomaviridae, stabilizujące mikrobiom.

Mikrobiom pełni ważne funkcje ochronne: konkuruje z patogenami i zapobiega infekcjom, reguluje odpowiedź immunologiczną i utrzymuje optymalne pH skóry. Stabilizuje także funkcję bariery naskórkowej, wspierając regenerację skóry.Czynniki wpływające na mikrobiom skóryRównowaga mikrobiomu zależy od czynników2:

• zewnętrznych – stosowanie kosmetyków, promieniowanie UV, zanieczyszczenia;
• wewnętrznych – dieta, stres, hormony, antybiotykoterapia;
• pielęgnacyjnych – agresywne detergenty, które osłabiają barierę hydrolipidową skóry, zwiększając podatność organizmu na infekcje.

Dysbioza skóry – przyczyny i skutkiDysbioza skóry polega na zaburzeniu równowagi mikrobiomu, a to prowadzi do przewagi patogennych mikroorganizmów i rozwoju schorzeń dermatologicznych.Przyczyny dysbiozy4:

• zewnętrzne: nadmierna higiena, antybakteryjne środki, UV, zanieczyszczenia;
• wewnętrzne: antybiotykoterapia, nieprawidłowa dieta (oś jelito–skóra)5, stres, zaburzenia hormonalne.

Choroby powiązane z dysbiozą1:

• AZS – nadmierna kolonizacja Staphylococcus aureus nasila stan zapalny;
• trądzik pospolity – proliferacja Cutibacterium acnes i zaburzona produkcja sebum,
• trądzik różowaty – nadmierna obecność Demodex folliculorum,
• łuszczyca – dominacja Streptococcus i Staphylococcus zaostrza stan zapalny.

Dysbioza skóry a korneoterapiaZaburzenia mikrobiomu skóry są bezpośrednio związane z funkcją ochronną warstwy rogowej naskórka. Korneoterapia, koncentrując się na jej odbudowie, wykorzystuje biomimetyczne lipidy – jak ceramidy, fosfatydylocholinę i skwalan – wspierające regenerację mikrobioty skóry.Nowoczesne podejście w tej dziedzinie obejmuje również prebiotyki, probiotyki i postbiotyki, które modulują skład mikrobiomu. Prebiotyki dostarczają pożywki dla korzystnych bakterii, probiotyki wzbogacają mikroflorę, a postbiotyki (kwas mlekowy czy bakteriocyny) wspierają homeostazę skóry.Korneoterapia wpływa na mikrobiom i warstwę rogową, dlatego jest skuteczną metodą prewencji i terapii problemów dermatologicznych.Wpływ korneoterapii na mikrobiomPodstawą korneoterapii jest przywrócenie integralności warstwy rogowej bez jej agresywnego naruszania. Zamiast złuszczania stosuje się substancje biomimetyczne, które wspierają naturalne procesy regeneracyjne skóry6.Do korzyści z takiego sposobu odbudowy warstwy rogowej należy:

• zapobieganie utracie wody (TEWL) – odpowiednie nawilżenie sprzyja korzystnym mikroorganizmom i ogranicza rozwój bakterii patogennych;
• wzmocnienie funkcji ochronnej – zapobiega kolonizacji patogenów i wspiera mikrobiom;
• redukcja stanów zapalnych – zmniejsza nadmierną aktywację układu odpornościowego i ryzyko dysbiozy7.

Kluczowe składniki wspierające mikrobiom stosowane w korneoterapii6:

• fosfatydylocholina – odbudowuje barierę skórną i działa przeciwdrobnoustrojowo;
• ceramidy i lipidy biomimetyczne – stabilizują środowisko mikrobiomu;
• skwalan – redukuje TEWL i ogranicza rozwój patogenów;
• prebiotyki, probiotyki, postbiotyki – wspierają korzystną mikroflorę.

Praktyczne strategie pielęgnacyjneAby wspierać mikrobiom skóry, korneoterapia rekomenduje:

Łagodne oczyszczanie – unikanie agresywnych detergentów i środków o wysokim pH;

Odbudowę bariery skórnej – stosowanie emolientów zawierających ceramidy i fosfatydylocholinę;

Wspieranie mikrobiomu – stosowanie kosmetyków z probiotykami i prebiotykami;

Ochronę przed czynnikami zewnętrznymi – zabezpieczenie skóry przed zanieczyszczeniami i UV.

Regularna pielęgnacja korneoterapeutyczna sprzyja regeneracji mikrobiomu i zapobiega dysbiozie.Skuteczność korneoterapii w regeneracji skóryKorneoterapia jako holistyczne podejście do pielęgnacji skóry wykazuje skuteczność w stabilizacji mikrobiomu i redukcji stanów zapalnych. Badania kliniczne wskazują, że poprawa bariery skórnej prowadzi do równowagi mikrobiologicznej1. Efekty korneoterapii obejmują:

• zmniejszenie TEWL, co ogranicza rozwój patogenów;
• stabilizację pH skóry zapobiegającą namnażaniu się mikroorganizmów chorobotwórczych;
• redukcję kolonizacji Staphylococcus aureus, kluczową w terapii AZS;
• normalizację produkcji sebum wspierającą walkę z Cutibacterium acnes w trądziku.

Badania potwierdzają, że:

• u pacjentów z AZS stosowanie lipidów biomimetycznych zmniejszyło kolonizację S. aureus o 50 proc. w cztery tygodnie2;
• u osób z trądzikiem probiotyki i prebiotyki zmniejszyły stan zapalny i zaczerwienienie o 60 proc.1,
• w przypadku łuszczycy stosowanie emolientów poprawiło mikrobiom i złagodziło objawy3.

Zalecenia dotyczące pielęgnacji wspierającej mikrobiomAby skutecznie regenerować mikrobiom, warto stosować:

Delikatne środki myjące – o fizjologicznym pH, nieuszkadzające bariery hydrolipidowej;

Emolienty z lipidami biomimetycznymi8 – np. ceramidy, fosfatydylocholinę, skwalan;

Kosmetyki z probiotykami i prebiotykami – wspierające mikrobiom skóry;

Substancje przeciwzapalne – np. kwas linolowy, pantenol, niacynamid;

Ochronę przed czynnikami zewnętrznymi – taką jak stosowanie filtrów UV i antyoksydantów.

Pielęgnacja oparta na korneoterapii wspiera zdrowie skóry i jej odporność na czynniki środowiskowe.PodsumowanieMikrobiom skóry odgrywa znaczącą rolę w jej ochronie i homeostazie. Jego zaburzenia prowadzą do schorzeń dermatologicznych, np.: AZS, trądziku, demodekozy, okołoustnego zapalenia skóry czy łuszczycy. Korneoterapia, koncentrując się na odbudowie warstwy rogowej, skutecznie wspiera mikrobiom skóry. Pomaga stabilizować mikroflorę dzięki ceramidom, fosfatydylocholinie i skwalanowi.Badania potwierdzają skuteczność korneoterapii w redukcji stanów zapalnych, zmniejszaniu kolonizacji patogenów i wspieraniu mikrobiomu1. Włączenie prebiotyków, probiotyków i postbiotyków do pielęgnacji dodatkowo wspomaga równowagę skóry. Korneoterapia to nie tylko pielęgnacja, ale także skuteczna metoda profilaktyki i terapii dermatologicznej, wspierająca fizjologiczne mechanizmy ochronne skóry.Bibliografia

Adamczyk K., Garncarczyk A.A., Antończak P.P., The microbiome of the skin, Dermatology Review 2018; 105:285–297.

Paul-Samojedny M., Mikrobiom a właściwości skóry, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.

Krzyżostan M., Nieoceniona rola mikrobiomu, Cosmetic Reporter 2019.

Lautenschläger H., Cooperation is everything – cosmetics and the skin microbiome, Medical by Beauty Forum 2022 (6), 9–11.

Burlison S., The Gut Paradox: Could Digestive Health be the Root Cause of Most Health Problems, 2018.

Lautenschläger H., Corneotherapy – link between dermatology and cosmetics, 2023.

Lautenschläger H., Microbiome and skin inflammation, Medical by Beauty Forum 2019 (4), 24–25.

Lautenschläger H., Skin care and the microbiome, Medical by Beauty Forum 2024 (1), 14–18.