Porządki po wakacjach
Z tego artykułu dowiesz się:
- jakie konsekwencje niesie ze sobą ekspozycja na światło słoneczne,
- jak zregenerować skórę,
- po jakie składniki aktywne warto sięgać.
Okres wakacyjny dobiega końca i przychodzi czas na naprawę szkód wywołanych beztroskim korzystaniem z uroków lata. Początek jesieni to dobry moment, żeby pożegnać się z niechcianymi ,,pamiątkami’’ po wakacjach.
Z jednej strony żegnamy lato, a więc w salonach trwa akcja regeneracja po intensywnym kontakcie ze słońcem. Z drugiej strony musimy przygotować skórę naszych klientów na kilkumiesięczny sezon grzewczy i związane z nim zanieczyszczenia powietrza. Zgodnie z zasadami synergii, pielęgnacja skóry po lecie powinna opierać się na trzech głównych założeniach:
Skutki fotostarzenia się skóry
W kosmetologii istnieje specjalny termin określający zmiany zachodzące pod wpływem słońca – fotostarzenie. Jedną z głównych przyczyn tego zjawiska jest nadmierna i przewlekła ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe, a jego skutki diametralnie zmieniają wygląd skóry. Negatywne konsekwencje to trwałe zmiany barwnikowe w postaci przebarwień, piegów i plam. Dotyczą one tkanki łącznej i polegają na zwyrodnieniach w strukturze włókien kolagenowych, jak również na gromadzeniu się włókien sprężystych, które osadzają się w górnych warstwach skóry (elastoza słoneczna).Poza typowymi zmianami związanymi z fotostarzeniem, w ciele osoby poddanej intensywnej ekspozycji słonecznej mogą zachodzić również procesy kancerogenezy i immunosupresji. Przebywanie na słońcu, wysoka temperatura, wiatr czy słona woda to czynniki wyzwalające przeróżne zmiany skórne.
Na skutek wzmożonej czynności gruczołów łojowych częstokroć nasila się łojotok, mogą pojawiać się zmiany trądzikowe, a także zaburzenia pigmentacji. Jedną z przyczyn fotostarzenia się skóry jest też nadmierne rogowacenie naskórka, które swoje źródło ma w zaburzeniach dojrzewania keratynocytów. Rogowacenie słoneczne to powszechna choroba skóry, charakteryzująca się występowaniem zmian hiperkeratotycznych na podłożu skóry uszkodzonej działaniem promieni ultrafioletowych lub skóry starczej, najczęściej u ludzi rasy kaukaskiej. Skutecznymi metodami służącymi niwelowaniu hiperkeratoz są: krioterapia, dermabrazja, a także średniogłębokie peelingi chemiczne.
Nie jest rzadkością sytuacja, gdy na skórze uwidacznia się sieć teleangiektazji wtórnych lub też rumień – i jedno, i drugie może być początkiem trądziku różowatego. Skóra po okresie letnim często doznaje uczucia ściągnięcia, pieczenia i przesuszenia. To typowe objawy jej odwodnienia powstałe na skutek opalania oraz zażywania kąpieli w słonym morzu czy basenie z chlorowaną wodą.
Czynniki środowiskowe przypadające na miesiące wakacyjne, czyli okres największego nasłonecznienia, zwiększają proces przeznaskórkowej utraty wody, przez co organizm podczas upalnych dni traci nawet 4-krotnie więcej wilgoci niż miałoby to miejsce w warunkach umiarkowanych.
Czynniki środowiskowe przypadające na miesiące największego nasłonecznienia, zwiększają proces przeznaskórkowej utraty wody, przez co organizm podczas upalnych dni traci nawet 4-krotnie więcej wilgoci niż miałoby to miejsce w warunkach umiarkowanych.
Sposoby na pielęgnację
Główny sposób to regeneracja naturalnej ochronny i przywrócenie prawidłowej wilgotności naskórka. Składniki płaszcza hydrolipidowego tworzą barierę okluzyjną, która zapobiega transepidermalnej utracie wody. Zapewnienie odpowiedniego poziomu nawilżenia jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania korneocytów, utrzymania właściwego stopnia ich przylegania oraz złuszczania. Bezpośrednia przyczyna odwodnienia skóry po lecie to niedobór lipidów w warstwie rogowej oraz obniżona zdolność wiązania i zatrzymywania wody w naskórku.
Warto zastosować produkty nawilżające – zarówno te do zabiegów, jak i polecić klientom w codziennej rutynie pielęgnacyjnej, które wnikają do warstwy rogowej i wiążą wodę w naskórku – oraz czynniki zapobiegające dehydratacji poprzez uszczelnienie bariery wodnej. Składniki pomocne w odbudowie i nawilżeniu to: mocznik, trehaloza, gliceryna, kwas poliglutaminowy, amylopektyny ryżowe, kwas hialuronowy, trzęsak morszczynowaty czy pullulan.
W terapii skóry po sezonie letnim zaleca się także preparaty wzbogacone substancjami czynnymi, takimi jak antyoksydacyjna witamina C – która znacząco poprawia syntezę lipidów warstwy rogowej – a obecność beta-hydroksykwasów, np. kwasu salicylowego, powoduje normalizację procesu złuszczania, poprzez wpływ na przyleganie korneocytów i oddzielanie się zewnętrznej części warstwy rogowej, dając efekt ścieńczenia i wygładzenia. Plan pielęgnacyjny powinien uwzględniać kosmetyki mające w składzie humektanty (najlepiej składniki NMF), substancje uzupełniające lipidy naskórkowe i fosfolipidy błon komórkowych, jak również te łagodzące, o działaniu przeciwzapalnym.
W zależności od kondycji skóry klienta warto wziąć pod uwagę składniki aktywne, które wykazują pozytywny wpływ na regenerację bariery naskórkowej, takie jak: niacynamid, skwalan, arginina, ekstrakt z wąkroty azjatyckiej, alfa- i beta-glukan, glukonolakton, alantoina, bisabolol, proteiny z owsa, kwas mlekowy czy pre- i probiotyki, oraz substancje stymulujące proliferację i różnicowanie komórek naskórka.
Skutki słonecznego lata są jeszcze wiele miesięcy po jego zakończeniu widoczne w postaci zmian barwnikowych, takich jak np. przebarwienia posłoneczne. Redukcja hiperpigmentacji odbywa się m.in. poprzez blokowanie enzymu tyrozynazy, niezbędnego do powstawania melaniny, lub poprzez hamowanie uwalniania barwnika do keratynocytów (spowalnianie reakcji nieenzymatycznej).
Zmiany pigmentacyjne w skórze związane są z aktywnością komórek położonych w głębszych warstwach naskórka – melanocytów, które odpowiedzialne są za produkcję i dystrybucję melaniny. Ta chroni przed rozwojem mutacji i nowotworów, stąd w wyniku intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV – czyli bodźca wyzwalającego – pojawia się więcej ciemnego barwnika. Większość problemów związanych z nadmierną pigmentacją jest w pewnym stopniu konsekwencją ekspozycji na promieniowanie UV.
Codzienna rutyna
Ze względu na mechanizm ochronny skóry przed promieniami UV, najmniejsze naświetlenie może sprzyjać wytwarzaniu pigmentu i powodować nierównomierną koncentrację barwnika. Promieniowanie UVB znane jest ze stymulacji wytwarzania melaniny, natomiast UVA powoduje ściemnienie istniejącej melaniny. Dlatego też ważne okazuje się codzienne stosowanie produktów z szerokopasmową ochroną przeciwsłoneczną, które są niezbędne w kontrolowaniu produkcji nowego pigmentu.
Z bardziej optymistycznego punktu widzenia hiperpigmentacja wywoływana przez słońce wydaje się najłatwiejszą formą pigmentacji, na którą wpływ mają miejscowo stosowane produkty rozjaśniające oraz profesjonalne zabiegi. W przypadku pielęgnacji skóry z przebarwieniami sprawdzi się retinol, który jako promotor złuszczania wykazuje działanie w obszarze żywych komórek; stosowany długoterminowo może wpłynąć na funkcję melanocytów.
Należy wspomagać odnowę komórek poprzez złuszczanie – zapewnia to natychmiastowe rozjaśnienie, ponieważ usuwa istniejące komórki wypełnione pigmentem. Wygładza również powierzchnię skóry, czyniąc ją bardziej promienną i ostatecznie ją rozjaśnia.
Istnieje też szereg składników mogących kontrolować produkcję melaniny poprzez zmniejszenie aktywności tyrozynazy i blokowanie szlaków biologicznych, które są ukierunkowane na podstawowy element indukujący produkcję melaniny – aminokwas tyrozynę. Do takich substancji zaliczamy niacynamid i heksylorezorcynol. Badano również wiele ekstraktów roślinnych pod kątem ich zdolności do hamowania tyrozynazy. Ekstrakty, które pomagają zwalczać i kontrolować melanogenezę to, przykładowo, lukrecja, ekstrakt z brązowych alg, bogaty w beta-glukan sfermentowany ekstrakt z grzyba Shiitake oraz enzymy z dyni.
Oprócz strategii zabiegowych opisanych powyżej pielęgnacja skóry powinna obejmować także regenerację fibroblastów za pomocą dostarczenia substancji aktywnych komórkom odpowiedzialnym za wytwarzanie kolagenu i elastyny, a także hamowanie metaloproteinaz, czyli blokowanie enzymów rozkładających włókna kolagenu i elastyny. Niezwykle ważna jest również regeneracja glikozaminoglikanów (GAG), z uwagi na to, że są one składnikiem budulcowym, wykazują także właściwości wiązania wody, zaś obok kolagenu i elastyny odpowiadają również za napięcie skóry.
Jesień i zima to czas, który powinien obejmować dobrą diagnostykę uszkodzeń posłonecznych, właściwie dobraną pielęgnację oraz zaplanowanie programu zabiegowego w gabinecie. Sukces kuracji zagwarantuje odpowiednia seria zabiegów, systematyczność i wdrożenie terapii łączonych z uwzględnieniem pielęgnacji domowej, a także regularne i prawidłowe stosowanie kremów ochronnych z filtrami UVA/UVB.
